پاسخ:اشكال نخست وارد نيست؛ زيرا متصدى دستگاه مانند فرد بيگانه در هنگام ذبح نيست و او سبب و عامل بريده شدن رگها مى‌باشد، و به صرف اينكه هنگام بريده شدن رگها ساكن است و حركتى در اين جهت از او سرنمى زند نمى‌توان او را بيگانه واجنبى از ذبح دانست. به عبارت ديگر خصوصيات و ويژگيهاى آلت و وسيله ذبح مانند پيچيدگى يا سادگى آن مانع از انتساب فعل به انسان نمى‌گردد.

پس در واقع متصدى دستگاه، ذابح است و ذكر نام خدا توسط او كفايت مى‌كند، با اين تفاوت كه شيوه ذبح با دستگاه بدين گونه است كه وى حيوان را به دستگاه مى‌بندد و سپس آن را روشن مى‌نمايد. پس اطلاق {فكلوا ممّا ذُكر اسم اللّه عليه... } (٤)آن را در بر مى‌گيرد.

البته شمول اين اطلاق نسبت به فرد متصدى دستگاه بدين جهت نيست كه آيه مطلق ذكر نام خدا را ـ اگر چه از غير ذابح باشد ـ كافى مى‌داند، زيرا آيه ظهور در اين دارد كه نام خدا از آن جهت بر حيوان ذكر مى‌شود كه او ذبيحه‌اى در حال ذبح است و اين حكايت از لزوم ذكر نام خدا توسط شخص ذابح دارد. به علاوه روايات فراوانى نيز همچون صحيحه محمد بن مسلم (٥)، صحيحه سليمان بن خالد (٦)، موثقه ابن قيس (٧)، موثقه حلبى (٨)و فحواى صحيحه محمد بن مسلم (٩)وجود دارد كه بر لزوم تسميه بر فرد ذابح دلالت مى‌نمايد.

در باره اشكال دوم نيز كه مربوط به وجود فاصله زمانى ميان گفتن نام خدا توسط

(٤)انعام/ ١١٨.
(٥)وسائل الشيعه، ج١٦، ص٣٣٨، باب٢٣ از ابواب ذبايح، حديث٥.
(٦)همان، حديث٧.
(٧)همان، ص٣٥٦، باب٢٨ از ابواب ذبايح، حديث١.
(٨)همان، ص٣٢٧، باب ١٥ از ابواب ذبايح، حديث٦.
(٩)همان، ص٢٧١، باب ١٣ از ابواب صيد، حديث١.