بنابراين، در شرط بودن استناد ذبح به انسان، ترديدى نيست، همچنان كه در ذبح با ماشين و ابزار پيشرفته، در استناد ذبح به ماشين و ابزار، نه به انسان، ترديدى نيست. در نتيجه، مرگ حيوان، مستند به ابزار است، نه به انسان و مصداقى خواهد بود همانند «مُنخنقة» و«مُتردّية» از مصاديق حرام.

پاسخ:در اين كه انسان ذبح را با ابزار انجام مى‌دهد، ترديدى نيست. اشكال ناقد، از اين جا نشأت مى‌گيرد كه پنداشته، استفاده انسان از ابزار پيشرفته و پيچيده در ذبح، موجب سلب استناد آن به انسان مى‌گردد و حال آن كه چنين نيست.

در استناد يك عمل به فاعل مختار، كافى است ميان او و اراده‌اش، اختيار و اراده ديگرى واسطه نگردد و تحقق عمل، وابسته به اراده او باشد. كم و زياد بودن فاصله زمانى ميان كار ارادى او، و نتيجه كارش در استناد نتيجه به او تأثيرى ندارد، چنان كه وجود واسطه‌هاى تكوينى، نقشى ندارند. از اين روى، اگر كسى با پيشرفته‌ترين ابزار، كسى را بكشد، قاتل به شمار مى‌آيد و در استناد قتل به او، همانند كسى كه با ابزار ساده مانند: چاقو و كارد، كسى را مى‌كشد، ترديدى نيست. اگر گفته شود: ميان كشتن و بيرون رفتن روح با تحقق عنوان ذبح كه كشتن مخصوص است تفاوت است؛ زيرا در قتل، هر نوع ابزارى براى استناد عمل به فاعل كافى است ولى در ذبح، بايد كارد را بر محل مخصوص نهاد و رگها را بريد. اين عمل ، ناگزير دخالت مستقيم انسان را مى‌طلبد. بايد گفت: ذبح چيزى جز اخراج روح حيوان از راه بريدن رگهاى گردن نيست، خواه اين عمل با ابزار ساده مانند چاقو صورت گيرد، يا با ماشينهاى پيچيده و ابزار پيشرفته. آنچه مهم است اينكه: بايد اين عمل به اراده و اختيار انسان تحقق يابد.

اگر گفته شود: اطلاقات ذبح، انصراف دارد به صورتى كه ذبح، با دخالت مستقيم دست انجام گيرد؛ زيرا در زمان صدور اين ادله، روشى غير از اين نبوده است و يا ادعا