دارد كه مى‌پنداريم آنها ما را به خواسته‌هايمان مى‌رساند و از خطر نجات مى‌دهند، غافل از آن كه فقط يك سبب و آن، همان سبب الهى ـ راه خدا ـ است كه ما را نجات مى‌دهد.

البته راه خدا مى‌تواند مصاديق متعددى داشته باشد. از همين رو تعبير حبل الله در آيه شريف: وَاعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللّهِ جَمِيعا[١]، به صورت‌هاى مختلفى تفسير شده است كه در واقع جملگى مصاديق حبل‌الله مى‌باشند. يكى از مصاديق حبل‌الله، قرآن است و ديگرى اسلام و يكى هم اهل‌بيت(عليهم السلام) مى‌باشد همان‌گونه كه ولايت ائمه اطهار نيز از مصاديق حبل اللّه ذكر شده است. پس اگر حبل‌اللّه به اين انوار مقدس و قرآن كريم و اسلام تفسير شده است، مقصود همه اينها ارائه مصداق است و منظور همان ارتباط با خداست. اگر انسان بخواهد نجات يابد بايد با خدا ارتباط پيدا كند. در آنجايى‌كه اهل‌بيت(عليهم السلام) سخنى را بيان كرده‌اند، پذيرفتن آن و توجّه به آن، همان ارتباط با خداست. در آنجايى كه مطلبى از قرآن به ما رسيده است، پذيرفتن آن مطلب و عمل كردن به آن، همان اعتصام بالقرآن و ارتباط با خداست. خلاصه هرچه به او ارتباط دارد، مصداق رابطه با خداست. حبل هم در اين‌جا نقش رابطه را دارد كه، چيزى را از مبدأ به مقصد پيوند مى‌دهد. گاهى به جاى «حبل»، «سبب» به كار مى‌رود كه «سبب» نيز به همين معناست. «سبب» در لغت به معنى «ريسمان» و «رابطه» است. يعنى وسيله‌اى كه چيزى را به چيز ديگر وصل مى‌كند و حقيقت معناى «سبب» همين مفهوم است. شايد اين كلام خداوند سبحان كه مى‌فرمايد: وَابْتَغوُااِلَيْهِ الْوَسيلَة[٢]، معناى عامى داشته باشد كه «سبب» و «حبل» را شامل مى‌شود و توسّل به ائمه‌اطهار(عليهم السلام) نيز يكى از مصاديق وَابْتَغُوا اِلَيْهِ الْوَسيلَة است؛ يعنى براى ارتباط با خدا بايد راهى را بجوييم. اين راه، همان راهى است كه خدا قرار داده است تا بدان وسيله آن ارتباط برقرار گردد. در واقع، براى نجات بايد بهترين وسيله را جستجو نمود.

بر همين اساس است كه حضرت بعد از عبارت وَالاْعْتِصامِ بِحَبْلِ‌اللّه، مى‌فرمايد: واَىُّ سَبَب اَوْثَقُ مِنْ سَبَب بَيْنَكَ و بَيْنَ‌اللّهِ جَلَّ جَلالُه؛ كدامين وسيله از آن وسيله‌اى كه تو را با خدا پيوند دهد محكم‌تر است؟! آرى، ما ناچاريم به وسيله‌اى توسل پيدا كنيم و به ريسمانى چنگ بزنيم

[١] آل عمران/ ١٠٣. [٢] مائده/ ٣٥. ‌