عنوان گناه را بپذيرد يك عقاب را به دنبال خواهد داشت و اگر عنوان عبادت و انجام وظيفه را به خود بگيرد، ده برابر ثواب دارد؛ در حالى كه عدالت اقتضا مى‌كند كه اگر براى يك جمله سه كلمه‌اى گناه و معصيت، يك واحد عقاب درنظر گرفته شده براى عبادتش هم، ثوابى مساوى با آن يك واحد در نظر گرفته شود. ولى خداى متعال به خاطر رحمتى كه به بندگان خود دارد مى‌فرمايد: مَنْ جاءَ بِالْحَسَنَةِ فَلَهُ عَشْرُ اَمْثَالِهَا[١]؛ يعنى حسنه را ده برابر پاداش مى‌دهد. از نظر عقلى و به مقتضاى عدالت، همان واحدى را كه براى سنجش ثواب در نظر مى‌گيريم، در مقابل گناه نيز بايد محفوظ بداريم، ولى خداوند سبحان در مقام ثواب، ده برابر ثواب مى‌دهد كه خود يك رحمت فوق‌العاده‌اى است كه نشان از سبقت رحمت الهى بر عدالت او دارد. عدالت اقتضا مى‌كند كه اگر گناهى انجام گيرد يك عقاب و اگر كار خوبى نيز انجام پذيرد يك ثواب منظور گردد. اما در دستگاه قضاوت الهى يك گناه، همان يك عقاب را دارد ولى يك ثواب، ده برابر پاداش داده مى‌شود كه خود، نشان ديگرى از رحمت الهى است تا انسان ها تشويق شده و به سوى خدا بروند و از اين رحمت بهرمند گردند؛ خدايى كه حَسَبَ سَيِّئَتَكَ واحِدَةً وَحَسَبَ حَسَنَتَكَ عَشْراً؛ كار بد تو را يكى و كار خوب تو را ده برابر حساب مى‌كند.

ج) سهولت بهره مدام از خزاين الهى

نعمت بى‌پايان حضرت حق هميشه شامل حال همگان بوده و هست و حتى با تخلّف و معصيت نيز نه تنها باب رحمت الهى مسدود نمى‌شود، بلكه حتى زمانى كه انسان گناهى را مرتكب مى‌شود و مستحق عقوبت مى‌گردد نيز با توبه، او را مستحق نعمت خود مى‌سازد و نه تنها نعمت عمومى خود را ارزانى مى‌فرمايد، بلكه گوش به دعا و خواسته او نيز مى‌سپارد تا حاجت اختصاصى وى را نيز اجابت نمايد: فَمَتَى شِئْتَ سَمِعَ نِدَاكَ وَ نَجْوَاكَ، فَأَفْضَيْتَ اِلَيْهِ بِحَاجَتِكَ. اين خود، باب رحمت الهى است كه فراروى انسان گشوده شده است و امكان ارتباط با خدا را در همه جا و در همه حال ميّسر مى‌سازد تا هر وقت كه بخواهيم در خانه او را بكوبيم و هر وقت بخواهيم، اين كليد را به كار بگيريم و قفل در رحمت الهى و وصال او را بگشاييم و

[١] انعام/ ١٧٠. ‌