پند جاويد - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ١٤٨ - توأم كردن علم با عمل
مىفرمايد: وَ تَفَهَّمْ وَصِيَّتِى وَلاتَذْهَبَنَّ عَنْكَ صَفْحاً؛ كاملا دقت كن تا وصيّت و سفارشهاى مرا بفهمى و سطحى به آن نگاه نكن و بىتفاوت با آن برخورد ننما، بلكه دقت كن تا به عمق آنها برسى!
در اينجا بين نسخههاى مختلفى كه اين وصيت را نقل كردهاند كمى اختلاف وجود دارد. در يك نسخه مىفرمايد: وَلا تَذْهَبَنَّ عَنْكَ صَفْحا، امّا در نسخه نهجالبلاغه آمده است: لاتَذْهَبَنَّ عَنْهَا صَفْحا. اگر لاتَذْهَبَنَّ عَنْها صَفْحا باشد، مخاطب لاتَذْهَبَن خود شخص مىباشد؛ يعنى تو از كنار اين وصيّت با بىتوجهى و بىاعتنايى نگذر لاتَذْهَب؛ يعنى لاتَذْهَبْ اَنْتَ كه ضمير در عَنْهَا به اين وصيّت اشاره دارد و صَفْحا هم به معناى اعراض و بىتوجهى است.
امّا طبق نسخهاى ديگر كه مىفرمايد: لا تَذْهَبَنَّ عَنْكَ صَفْحاً، ممكن است لاتَذْهَبَنَّ فعل مؤنث غايب باشد، كه در اين صورت مفاد سخن اينگونه مىشود كه: لاتَذْهَبْ وَصِيَّتى عَنْكَ صَفْحا؛ مبادا اين وصيّت بدون اين كه اثرى در تو ببخشد تو را بگذارد و درگذرد.
به هر حال تأكيد بر اين است كه در اين وصيتهايى كه نمودم دقت كن و اينها را به كار گير. فَاِنَّ خَيْرْالْقَوْلِ مانَفَعَ وَ اعْلَمْ أَنَّهُ لاخَيْرَ فى عِلْم لا يَنْفَعُ؛ سخنْ آن وقتى خير است كه به تو نفعى ببخشد و در عمل، آن را به كار گيرى و بدان اگر علمى به دست بياورى كه از آن استفاده اى نكنى، آن علم لغو خواهد بود. چون تحصيل علم براى اين است كه در عمل از آن استفاده كنى. اگر علمى تحصيل نمايى و به آن عمل نكنى، مثل اين است كه نسخهاى از پزشك بگيرى ولى به آن عمل نكنى. مسلّم است كه اين عمل، كار لغوى است. انسان اگر نسخهاى را از پزشك بگيرد و آن را در جايى بايگانى كند جز بيهوده كارى عملى انجام نداده است؛ چون نسخه براى اين است كه به آن عمل شود. در ادامه حضرت با اين سخن كه: وَلا يُنْتَفَعُ بِعِلْم لا يَحِقُّ تَعَلُّمُهُ، يك تلازم طرفينى را بيان مىفرمايند؛ يعنى علمى مطلوب است و شايسته و سزاوار است آن را بياموزى كه براى تو نافع باشد. از آن طرف اگر ديدى علمى نافع نيست، بدان كه خيرى هم در اين علم نيست و نبايد به دنبال تحصيل آن بروى چون اين تلازم، طرفينى است.