پند جاويد - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٢٣١ - شيوه عمل به معيار معاشرت
توجه مخاطب خود را كاملا جلب نموده و سخن خود را در عمق جان او جاى دهند و آنگاه مىفرمايند:
اِجْعَلْ نَفْسَكَ مِيزاناً فيِما بَيْنَكَ وَبَيْنَ غَيْرِكَ؛ در روابط با ديگران، خود را ميزان و معيار روابط اجتماعى قرار دهيد تا هرگز با مشكلى مواجه نشويد. امّا چگونه؟ بدين روش كه: اَحْبِبْ لَغَيْرِكَ ما تُحِبُّ لِنَفْسِكَ؛ اگر چيزى را براى خود دوست دارى، براى ديگران هم دوست بدار. اگر دوست دارى كه ديگران براى تو اين كار را انجام دهند، خودت را جاى ديگران بگذار و تو هم براى ديگران آن را انجام بده. آنچه براى خودت مىخواهى، براى ديگران هم بخواه؛ چرا كه آنها هم مثل تو انسان هستند. همينطور از جانب ديگر اِكْرَهْ لَهُ ما تُكْرِهُ لِنَفْسِكَ؛ اگر چيزى را براى خود نمىپسندى و دوست ندارى، پس براى ديگران هم دوست نداشته باش. اگر چيزى را واقعاً براى خود، بد مىدانى و زشت مىشمارى، براى ديگران هم بد بدان و آن را زشت و ناپسند بشمار. البته به كار گرفتن اين معيار در گستره اعمال و افعال، رهاوردهاى زيبايى دارد كه در ادامه حضرت(عليه السلام) به ذكر چند نمونه از آن پيامدهاى نيكو مىپردازند:
اگر هميشه و به طور دقيق به اين معيار پاىبند باشيم، هرگز به كسى ظلم نمىشود؛ يعنى چون هرگز دوست نداريد، كسى به شما ستم كند و به حق شما تجاوز روا دارد و آن را پايمال نمايد، پس شما هم به كسى ستم نمىكنيد. لا تَظْلِمْ كَما لا تُحِبُّ اَنْ تُظْلَمَ؛ همانطور كه دوست ندارى كسى به تو ظلم كند، پس تو هم به كسى ظلم نكن؛ چون او هم، مثل تو انسان است و همين توقع را دارد. اگر هر انسانى خود را ميزان اعمال خويش قرار دهد، هرگز به ديگرى ظلم نخواهد كرد. و اگر چنين انديشهاى در جامعه حاكم شود هرگز به كسى ظلم و ستم نمىشود و درصد قابل توجهى از مشكلات، حل خواهد شد. روى ديگر سكه آن است كه مىفرمايد: اَحْسِنْ كَما تُحِبُّ اَنْ يُحْسَنَ اِلَيْكَ؛ آنچه براى خودت دوست دارى براى ديگران نيز دوست بدار. اگر دوست دارى به تو خوبى كنند، پس تو هم به ديگران خوبى كن. اگر چيزى ـ مثل توهين و بىادبى و مسخره نمودن و عيبجويى و بدزبانى به ديگران ـ را زشت مىدانى، پس در حق ديگران هم اين اعمال را زشت بدان و از آنها اجتناب كن. چطور مىپندارى كه اگر ديگران به تو بىاحترامى كنند كار زشتى را مرتكب شدهاند، ولى اگر تو به ديگران بىاحترامى