نمايى زشت نيست؟. بنابراين، وَاسْتَقْبِحْ مِنْ نَفْسِكَ ما تَسْتَقِبِحُ مِنْ غَيْرِكَ؛ اگر رفتارى از رفتارهاى ديگران را در حق خود زشت مى‌شمارى، انجام آن را در حق خود نيز زشت بشمار. وَارْضَ مِنَ النَّاسِ لَكَ، مَا تَرْضَى بِهِ لَهُمْ مِنْكَ؛ با آنها همان‌گونه رفتار كن كه اگر آنها با تو رفتار مى‌كردند، مى‌پسنديدى. اگر دوست دارى آنها با تو به گونه‌اى رفتار كنند كه خوشنود و راضى مى‌شوى، اينك آنها هم از تو اين توقع را دارند كه به گونه‌اى رفتار كنى كه آنها راضى مى‌شوند. آن چه موجب رضايت تو از ديگران هست، همان را موجب رضايت ديگران از خود بدان. همان‌طور كه دوست دارى ديگران كارى بكنند كه تو دوست دارى و راضى مى‌شوى، پس تو هم كارى كن كه ديگران از تو راضى باشند.

اينك با توجه به مطالب فوق، حضرت(عليه السلام) به بيان يك مصداق بارز از كيفيّت ارتباط با ديگران در حوزه رفتار عالم و متعلّم مى‌پردازند كه لازم است سخت به آن پاى‌بند باشيم. آن مصداق مهمّ اين است كه همان‌گونه كه دوست نداريد به وسيله عمل ديگران به دردسر و گرفتارى مبتلا شويد، پس موجبات گرفتارى ديگران را نيز فراهم مسازيد؛ مثلا در كيفيت ارتباط با ديگران و راهنمايى آنها و جواب به سؤالاتشان، اگر چيزى نمى‌دانيد، صاف و صريح بگوييد: «نمى‌دانم». چگونه شما توقع داريد كه اگر كسى چيزى را نمى‌داند، صريح و صاف بگويد: «نمى‌دانم»؟ چگونه اگر با سخنان جاهلانه خود موجب گمراهى و دردسر شما شود ناراحت مى‌شويد؟ ديگران هم وقتى چيزى را از تو مى‌پرسند و نمى‌دانى، صاف و صريح بگو نمى‌دانم و هرگز ديگران را به زحمت نينداز. پس در مقام پاسخ به سؤالات ديگران، همان‌گونه رفتار كنيد كه انتظار داريد با شما آنگونه رفتار كنند؛ يعنى اگر مى‌دانيد، جواب بدهيد و اما اگر شك داريد و نمى‌دانيد، طرف را به دردسر نيندازيد. پس كسانى كه چيزى را نمى‌دانند و صاف و صريح نمى‌گويند: «نمى‌دانيم» و على رغم جهل، اظهار نظر مى‌كنند، رفتار درستى ندارند؛ چون توقع ما از ديگران اين نيست كه با سخنان جاهلانه خود باعث دردسر ما شوند و ما را به بيراهه راهنمايى كنند. بلكه توقع ما اين است كه اگر چيزى را نمى‌دانند صاف و صريح بگويند: «نمى‌دانيم». پس در وهله نخست، از آن‌چه نمى‌دانيد، سخن نگوييد. مرتبه بعد اين است كه هر آن‌چه را مى‌دانيد نيز مگوييد: وَلا تَقُلْ بِما لا تَعْلَمُ، بَلْ لا تَقُلْ كُلَّ ما تَعْلَمُ، وَلا تَقُلْ مِمّا لا تُحِبُّ اَنْ

‌