در جهاد سياسى و اقتصادى و فرهنگى نيز همين شرايط لازم است. آن كسى كه موعظه مى‌كند، آن وقتى اين موعظه براى او كارآمد خواهد بود و ثواب خواهد داشت كه قصدى خالص داشته باشد. امّا اگر مقصودش اين باشد كه به او بگويند: «بارك‌الله! أحسنت! عجب وعظ خوبى!» اين شخص هم مثل همان «شهيد الحمار» است و كار فرهنگى او هيچ فايده‌اى ندارد. اگر چه ممكن است افراد زيادى از وعظ و درس او استفاده كنند و به مقامات عالى علمى برسند، امّا براى خودش هيچ فايده‌اى نخواهد داشت.

٣. هماهنگى فعاليت‌هاى فرهنگى با نيازها

افزون بر آنچه گذشت، در جهاد علمى و فرهنگى لازم است بدانيم وظيفه ما چيست و همان را دنبال كنيم و دنبال هوس و تمايل خود نرويم. وقتى اصل دين در خطر است، در پى نقش ديوار نباشيم. در حالى كه ستون‌هاى دين فرو مى‌ريزد، نبايد فكر و انديشه خود را متوجه زينت و نقش ظاهر آن نماييم. اگر واقعاً مى‌خواهيم براى خدا درس بخوانيم، بايد ببينيم جامعه به چه درسى احتياج دارد كه اگر آن را نخوانيم و ياد نگيريم دين مردم به خطر مى‌افتد؟ آيا درس‌ها و كارها و امورى كه صدها متولّى دارد و ما هم مجدداً همان كار را و يا كارى نظير آن را انجام مى‌دهيم، يك كار خدايى و خدمت به اسلام است؟ در حالى‌كه مى‌بينيم در بخش ديگر، كارها و علوم و مسائلى وجود دارند كه به اندازه كافى كار نشده و وظيفه بر زمين مانده است، انجام كارهاى تكرارى چه ضرورت و چه دليل شرعى دارد؟! پس در كارهاى فرهنگى و علمى و درس خواندن نيز بايد اولويّت‌ها را در نظر گرفت و بعد از تشخيص وظيفه اقدام نمود. يعنى كار و درسى را انتخاب كرد كه مورد حاجت است و در پرتو آن خدمتى بهتر و لازم‌تر انجام مى‌پذيرد.

آفات جهاد فرهنگى

١. انحراف ذهنى (انگيزه‌هاى باطل و غير الهى)

يكى از بزرگ‌ترين آفات و خطرهاى فعاليت‌هاى علمى و فرهنگى اين است كه انسان بعد از تشخيص وظيفه و تحصيل مقدمات آن و آماده شدن براى انجام آن وظيفه، تحت تأثير كلام ديگران قرار گيرد و در ميدان عمل سُست و در مقام نيّت و انگيزه دچار انحراف شود. به عنوان

‌