عمل نمودن به آن‌چه آنها با تحقيق و بررسى به آن دست يافته‌اند، مى‌باشد. چون آن دقت و تأملى كه تو در مورد زندگى دارى، آنها نيز از آن غافل نبوده‌اند. آنها هم براى زندگى خود فكر كردند و بعد از تفحّص و تحقيق كامل در مورد آن‌چه بايد انجام دهند و آنچه بايد معتقد باشند تصميم گرفتند. آبا و گذشتگان صالح شما كه به آنها اعتماد داريد، بعد از تحقيق به اين نتايج رسيده‌اند. از اين‌رو به آنچه شناختند، عمل كرده و آنها را به كار گرفتند و آنچه را نفهميده و درك ننمودند، رها ساختند. به هر حال، روش سلف صالح قابل اعتماد نيز يك راه مطمئن است كه حضرت(عليه السلام) توصيه مى‌كنند تا آن را پيش بگيريم.

شرايط تحصيل علم

تاكنون سه راه براى يك زندگى سالم مطرح شد. يكى از آن طرق، تحصيل علم در اصول اعتقادى و معارف اساسى عملى و تقليد در مسايل جزئى بود. روش ديگر اعتماد بر سيره سلف صالح بود و طريق سوّم تحصيل علم و معرفت در تمام اصول و فروغ است. حال اگر به روش اوّل و دوّم قانع نشده و تبعيّت از سلف صالح را نپذيرفته و درصدد هستيد كه همه مسايل را به طور تحقيقى درك كنيد و عقايد خود را محققانه بررسى نماييد و احكام و آراى فكرى خود را به طور اجتهادى به دست آوريد و همانند ديگران در پى تحصيل علم و معرفت تحقيقى هستيد، در اين صورت نيز به اين توصيه آن حضرت(عليه السلام) عنايت تامّ داشته باشيد كه حضرت شرايط تحصيل معرفت را اين‌گونه بيان مى‌فرمايد: «به انگيزه تفهّم و تعلّم در صدد فهم علوم بر آييد نه به قصد بحث و جدل و جنجال؛ فَلْيَكُنْ طَلَبُكَ ذلِكَ بِتَفَهُّم وَتَعَلُّم لا بِتَوَرُّطِ الشُّبَهَاتِ وَعُلُوِّ الْخُصُوماتِ». از اين رو لازم است به بيان مبسوط وصاياى آن حضرت(عليه السلام) در اين مورد بپردازيم و شرايط تحصيل علم را از زبان حضرتش بشنويم.

١. نيّت پاك

در مسير تحصيل علم اوّلين قدم و شرط، داشتن نيت پاك است؛ بايد ابتدا نيت خود را اصلاح كنيد و غرض شما از تحصيل تنها فهميدن باشد. مبادا نيّت شما درگيرشدن و بحث و جدل و

‌