پند جاويد - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ١٨٤ - راه هاى تحصيل معارف دين
انحرافات شدند و مىشوند از اين روست كه به اين وصيّت عمل نكرده و نمىكنند و يا با انگيزهاى غيرالهى و روشى غلط، عمل مىنمايند و يا در مسير تحصيل علم بيش از حد شتاب و عجله كرده و شتاب زده اقدام مىكنند و گاهى اوقات مقدمات علمى لازم را كسب نكرده و يا بدون راهنمايى و هدايت استاد و متخصص، وارد عمل مىشوند كه در انحراف آدمى هر يك از اين عوامل كافى است. پس بايد اول تكليف خود را به طور روشن و دقيق بشناسيم و آنگاه استعداد و همّت و وقت كافى و فراغت لازم براى تحصيل تفصيلى علوم را تامين نماييم و از همه مهمتر نيّت خالص و انگيزهاى الهى و به دور از هوى و هوس را جوهره عمل خود سازيم و از خدا ـ جل جلاله ـ استعانت و راهنمايى بجوييم؛ و گرنه بدون استعانت از حضرت حق، پسنديده آن است كه قدم از قدم برنداريد.
خلاصه؛ «وَاعْلَمْ مَعَ ذلِكَ يَا بُنَىَّ اَنَّ اَحَبَّ...» بدان، محبوبترين چيزى كه از وصيّت من بايد به آن عمل كنى، در درجه اوّل همان تقواى الهى و پرواى از خداوند سبحان است كه وصيّت همه انبيا و اوليا مىباشد. و در مرتبه بعد به آنچه خدا بر تو واجب نموده است، اكتفا كن: «وَالاِْقْتِصارُ عَلَى ما فَرَضَهُ اللَّهُ عَلَيْكَ...»؛ معناى اين جمله ـ با عنايت به جملات بعدى وصيّتِ حضرت ـ اين است كه اگر همّت لازم و نيّت پاك و وقت كافى براى تحقيق ندارى و يا وسايل تحقيق و امكانات تلمّذ از استاد و... فراهم نيست، نبايد به دنبال كنجكاوى در اين امور بروى، بلكه بايد به همان اعتقادات اجمالى اكتفا و در عمل نيز تقليد كنى. به تعبير ديگر، بايد وظيفه خود را تشخيص دهيد و بدانيد خدا از شما چه خواسته و چه چيزى را بر شما لازم و واجب كرده است، همان را دنبال كرده و عمل نماييد. آنچه اينك واجب نموده، اين است كه عقايد اصلى و اساسى را حتماً فراگرفته و ضروريات دين را نيز خوب بياموزيد، ولى امورى افزون بر اين، كه در توان شما نيست و شما شرايط آن را نداريد، بر شما واجب نيست و نبايد آن را دنبال كنيد كه موجب خسران و انحراف مىگردد. و سرانجام سوّمين مطلبى كه محبوب حضرت(عليه السلام) است و مىفرمايند دوست دارم به آن عمل كنى همانا پيروى نمودن از يافتههاى سلف صالح مىباشد: «وَالاَْخْذُ بِمَا مَضَى عَلَيْهِالاَوَّلُونَ مِنْ آبائِكَ وَالصَّالِحُونَ مِنْ اَهْلِ بَيْتِكَ ...»؛ آنچه بر تو واجب شده و مطلوب و محبوب من است پيروى از گذشتگان و سلف صالح و