پند جاويد - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٣٣٣ - انواع دنياپرستى
يُسْفِرَ الظَّلامُ...»؛ آه! صبر كنيد! كمى آرام كه هوا دارد كمكم روشن مىشود. مثل اينكه دارند مىآيند، آه! آرى قافله رسيد و كجاوهها ظاهر شدند. اندكى صبر كنيد كه هوا روشن شود، گويا قافله دنياييان رسيد، نگاه كنيد كه چه كسانى هستند! به نظر مىرسد كه بعضىها پيشاهنگ هستند و زودتر از بقيه مىرسند. گويا شتاب نموده و جلوتر افتادهاند و به زودى مىرسند. آنهايى كه عقبترند نيز در راهند، به زودى خواهند رسيد و به اينان ملحق خواهند شد و...
مقصود حضرت(عليه السلام) از اين بيان تمثيلى اين است كه من در منزلى، در فضاى آخرت ايستادهام و نظاره مىكنم كه چگونه قافله دنياييان به سوى آخرت مىآيد. اگر به اندازه يك چشم بر هم زدن صبر كنيد، خواهيد ديد كه هوا روشن شده و قافله اهل دنيا مىرسد. منتها بعضى زودتر و برخى ديرتر خواهند رسيد و بالأخره روزى همه به اين جا پاى مىگذارند. زندگى دنيا، مثل قافله و كاروان، مسافران خود را به منزل آخرت خواهد رساند. پس دل به اين چند ساعت، چند روزى كه در اين سفر مىگذرد، خوش نداريد. كه گذراست و در يك چشمبرهمزدن هوا روشن شده و تاريكى دنيا برطرف گرديده و افق روشن آخرت ظاهر مىگردد. فقط كافى است اندكى صبر كنيد تا تاريكى شب دنيا از بين برود و افق آخرت روشن شود و قافله اهل دنيا گروه گروه، يكى بعد از ديگرى دير يا زود به آخرت رسند. مطمئن باشيد كه هرگز كسى نمىتواند خود را از اين قافله كنار بكشد. حتى آنهايى كه عقب هستند نيز دير يا زود ملحق خواهند شد: وَاعْلَمْ اَنّ كُلَّ مَنْ كانَتْ مَطِيَّتُهُ اللَّيْلَ وَالنَّهارَ، فَاِنَّهُ يُسارُ بِهِ وَ اِنْ كانَ لايَسِيرُ، اَبَى اللَّهُ اِلاّ خَرابَ الدُّنْيا و... . البته اين خود مطلب بسيار عالى و پرمحتوايى است كه در آينده به آن خواهيم پرداخت.[١] در اين مقام از اين روى به آن مىپردازيم كه انسان وقتى در سفر است و در قافلهاى اسم خود را ثبت نموده است، مىپندارد كه مىتواند از قافله كناره بگيرد و بگويد كه ديگر نمىخواهم همراه اين قافله باشم. اين جاست كه آن حضرت(عليه السلام) گوشزد مىفرمايند: اگر چه دنيا قافلهاى بيش نيست، امّا كسى نمىتواند از قافله دنيا كناره بگيرد. اين قافله، قافلهاى نيست كه بشود نام خود را از آن محو نمود و قلم گرفت. دنيا قافلهاى است كه اگر هم نخواهيد، شما را با خود مىبرد؛ نمىتوانيد قصد سير نداشته باشيد، در هر حال اين قافله شما را سير
[١] شرح بيشتر اين فراز در جلد بعدى همين نوشتار خواهد آمد. ان شاءالله.