آخرت در حركت هستيم و بايد تدبيرى انديشيد تا سالم به مقصد برسيم. بنابراين لازم است تمام جوانب مسير را برانداز نموده و با برنامه‌ريزى قبلى حركت كنيم. بايد بياموزيم كه چگونه طى مسير نموده و با چه وسيله‌اى حركت نماييم. و چه زاد و توشه‌اى به همراه ببريم كه مناسب راه و مسافت باشد؛ چرا كه راه كوهستانى، يك نوع زاد و توشه و راحله و راه دريايى نوع ديگرى از زاد و توشه را مى‌طلبد. به خصوص وقتى كه راهى طولانى را پيش روى داريم.

پس بايد با برنامه‌ريزى قبلى اقدام نماييد كه: وَاَنَّه لا غِنَى بِكَ فِيهِ عَنْ حُسْنِ الاْرْتِيَاد. معناى دقيق لفظ «ارتياد» طبق اصطلاح روز، «برنامه‌ريزى» است. يعنى شما در اين مسير از يك نيك انديشى صحيح بى‌نياز نيستيد و لازم است فكرى صحيح داشته و از راه صحيح وارد شويد و با سنجش و بررسى در اين ميسر قدم بگذاريد. و چاره‌اى نداريد كه با برنامه‌ريزى و حساب دقيق، راه خود را انتخاب و ره‌توشه برداريد. خوب است جهت تبيين مقصود به يك مثال تكيه كنيم: فرض كنيد كه قصد داريد به مسافرت برويد و در اين سفر ده روز در راه هستيد و در طول مسير هم به غذا دسترسى نداريد. حال براى اين‌كه سالم به مقصد برسيد بايد حداقل مقدار غذايى كه براى ده روز لازم است، به همراه خود ببريد. يعنى آنچه «بلاغ» است به همراه خود برداريد. به بيان ديگر بايد به ميزانى كه ما را به منزل و مقصد مى‌رساند توشه برداشت نه آن قدر زياد كه كوله بار سفر را سنگين كند و نه آن قدر كم كه براى مدت سفر كفايت نكند. از اين رو اگر راه، محدود باشد به همان اندازه و اگر راه طولانى است به همان مقدار، زاد و توشه بايد تهيه نمود. از آن‌جا كه در مسير زندگى دنيا راهى نامحدود را پيش روى داريم كه همانند يك راه طولانى است، بايد براى اين راه طولانى توشه مناسبى داشته باشيم. اگر كمتر از مقدار ضرورت باشد موجب در راه ماندن و تلف شدن مى‌شود و اگر از ميزان نياز بيشتر باشد موجبات زحمت بيهوده و كُند شدن حركت را فراهم مى‌آورد. از اين‌رو بايد با برنامه‌اى دقيق و حساب شده توشه برداشت كه افراط و تفريط هر دو زيان آفرين است و خلاف تدبير و مقتضاى عقل مى‌باشد. عمق نابخردى آن‌جاست كه برخى انسان‌ها متاعى را به همراه مى‌برند كه هرگز مورد نياز نيست و تنها بار و بنه را سنگين كرده و مانع ادامه مسير مى‌شود و براى آنها زحمت و دردسر مى‌آفريند. وقتى بار و توشه سفر سنگين شد، هم سرعت حركت كُند مى‌شود

‌