پند جاويد - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ١٧٤ - 3 بيان انحرافاتِ در كمين نشسته
بايد اثبات توحيد حق را بداند، بلكه بايد بطلان تثليث را نيز بياموزد. پس هم بايد معارف حقه را بيان كرد و اثبات نمود و هم در كنار آن بايد لغزشگاهها و شبههها را مطرح نمود و جواب داد تا در دام شياطين فرو نغلطيم.
در بين احكام و معارف اثباتى، تشخيص حقيقت چندان دشوار نيست ولى آنگاه كه انسان در معرض القاهاى باطل و در تيررس شبهههاى رنگارنگ قرار مىگيرد، شناخت حق بسيار دشوار مىگردد؛ چرا كه باطل با پوشش حق، خود را عرضه مىكند، از اينرو يافتن طريق هدايت در لابهلاى اعوجاجهاى فكرى، بس دشوار مىشود. گويا از همين روست كه حضرت در ادامه با دعايى چنين مىفرمايند: وَرَجَوْتُ اَنْ يَوَفِّقَكَ اللَّهُ فِيهِ لِرُشْدِكَ وَ أَنْ يَهْدِيَكَ لِقَصْدِكَ، فَعَهْدْتُ اِلَيْكَ وَصيَّتى بِهذِهِ؛ اميدوارم خداى تعالى تو را به آنچه رشد و صلاح توست توفيق دهد و از آنچه موجب گمراهى و انحراف توست، باز دارد و تو را به راه ميانهاى كه در وسط افراط و تفريط قرا گرفته است، هدايت كند. راه صحيح و طريق قصد، همان راهى است كه محفوف به دو راه افراط و تفريط مىباشد.
با توجه به هجوم افكار باطل و عقايد منحرف، بىترديد درك حقيقت و عمل نمودن به آن براى انسان مشكل مىشود و كمتر به يافتن راه هدايت و طريق قصد موفق مىشود و بيشتر به سمت افراط و يا تفريط منحرف مىگردد. هدف از ارسال رسل و انزوال كتب نيز هدايت بشر در اين وادى حيرت است. خداوند سبحان رهيافتگان را امت برگزيده خود مىخواند و مىفرمايد: ثُمَّ اَوْرَثْنا الْكِتابَ الذَّينَ اصْطَفَيْنا مِنْ عِبادِنَا فَمِنْهُمْ ظالِمٌ لِنَفْسِهِ وَ مِنْهُمْ مُقْتَصِدٌ وَ مِنْهُمْ سابِقٌ بِالْخَيْراتِ بِاذْنِ اللَّهِ ذلِكَ هُوَ الْفَضْلُ الْكَبير[١]؛ پس اين كتاب آسمانى را به گروهى از بندگان برگزيده خود به ميراث داديم، امّا از آن ميان عدّهاى به خود ستم كردند و عدّهاى ميانهرو بودند و عدّهاى به اذن خدا در كارهاى خير پيشى گرفتند كه اين، فضيلت بزرگى است و يا در جايى ديگر مىفرمايد: وَ عَلَى اللَّهِ قَصْدُ السَّبيلِ وَمِنْها جائِرٌ وَ لَوْ شاءَ لَهَديكُمْ اَجْمَعين[٢]؛ بر خداست كه راه قصد و ميانه و طريق صحيح را به بندگان خود نشان دهد اما برخى از راه هها بيراهه است و اگر خدا بخواهد همه شما را هدايت مىكند و يا در سوره نحل مىفرمايد: وَ بِالنَّجْمِ هُمْ يَهْتَدوُنَ؛[٣]
[١] فاطر/ ٣٢. [٢] نحل/ ٩. [٣] نحل/ ١٦.