آنها بيان مى‌فرمايند: و قَوِّهِ بِالْيَقينِ، ونَوِّرْهُ بِالْحِكْمَةِ؛ با يقين، دل را تقويت و با حكمت، آن را منوّر ساز. هر عضو و يا عاملى وقتى كار خودش را به خوبى انجام بدهد و واجد چيزهايى شود كه براى او مطلوب است اين عامل و عضو قوى خواهد شد. و اين حقيقتى است كه در موجودات جاندار اعمّ از گياه و حيوان و انسان به وضوح حاكميت دارد. اگر انسان بتواند كار دلخواهش را انجام بدهد، موجودى قوى است و اگر نتواند آن را انجام دهد، ضعيف است. اگر بدن انسان، رشد لازم را داشته باشد قوى است و اگر نداشته باشد، ضعيف است. دل هم همين‌طور است. اگر دل آدمى توانايى رسيدن به چيزهاى مطلوب را داشته باشد و به آنها نيز برسد و با فعاليت‌هاى باطنى خود به آنها نايل آيد، اين دل، دلى قوى است. امّا گاهى هرچه تلاش مى‌كند و اين طرف و آن طرف مى‌زند به جايى نمى‌رسد، در اين صورت اين دل، دلى ضعيف است. خدا هم از اين جهت دل را به انسان داده است كه كارهاى مطلوب را انجام دهد و به آن كمالاتى كه بايد، برسد و آن قوت‌ها و نيروهايى را كه بايد، به دست آورد، و خودش را به ضعف‌ها مبتلا و آلوده نسازد كه موجب عقب‌افتادگى و نقص و انحطاط وى مى‌شوند.

نكته مهم در اين مقام اين است كه چه كنيم تا دل قوى گردد؟ گفتيم روح انسان از دو منظر و دو ديدگاه مورد توجه است. و هر چند كه از هر دو ديدگاه به آن قلب گفته مى‌شود، ولى از دو ديدگاه متفاوت مورد عنايت است: يكى از بُعد درك، علم و آگاهى؛ ديگرى از بُعد گرايش، ميل و عواطف. در اين‌جا بيشتر عنايت به آن بُعد درك و شعور و علم و آگاهى قلب است.

بُعد علمى دل به وسيله يقين تقويت مى‌گردد. اگر دل توانست آن مطالبى را كه لازم است، تحصيل كند و آن مطالبى كه براى انسان اولويت دارند؛ مانند اعتقادات سرنوشت‌ساز و ضرورى را بفهمد و در مرتبه عالى آنها را درك كند، اين دل، قوى است. چون كار خودش را خوب انجام داده است. اما اگر دل دچار حالتى شد كه علم يقينى پيدا نكرد و دچار شك و وسواس و تزلزل شد و به ترديد مبتلا گرديد، اين قلب، قلب ضعيفى است و نمى‌تواند كار خودش را انجام بدهد، مگر اين‌كه به درجه يقين برسد كه در اين صورت دل قوى خواهد بود. اما نتوانست به يقين برسد، موجودى ضعيف و ناتوان است كه بالاخره به هلاكت انسان منتهى خواهد شد.

انسان اگر مى‌خواهد دلى قوى داشته باشد؛ يعنى به آنچه در بُعد شناخت، مطلوب است برسد، بايد سعى نمايد تا يقين كسب كند. آدمى تا در امور معرفتى خود بى‌تفاوت است،

‌