پند جاويد - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٤٩ - غفلت، زمينه ساز انحراف
تا هدايت يابيم، و كدامين ريسمان محكمتر از آن ريسمانى است كه بين تو و خداست؟ اصل وجود تو عين ارتباط با خداست. اگر اراده خدا و ارتباط با خدا نباشد، تو و همه عالم مگر چه هستيد؟ اصل و بنيان وجود شما از لحاظ تكوين به خدا بسته است. همه هستى به اراده او بسته است. چه رابطهاى محكمتر از اين وجود دارد؟ و چه چيزى اعتبارش بيشتر و ارتباطش كاملتر از رابطه انسان با خداست تا انسان از آن طريق به مقصد خود برسد؟
بنابراين حضرت(عليه السلام)، اوّل به تقوا امر فرمودند، بعد «ذكر و ياد خدا» را سفارش نمودند و در نهايت هم ما را به اين نكته توجّه مىدهند كه انسان راهى ندارد جز اينكه رابطه خود را با خدا تقويت كند تا بتواند خود را از خطرها حفظ نمايد و خداست كه او را نگه مىدارد. البته خدا از روى جبر كسى را نگه نمىدارد. بلكه اگر انسان به او اعتصام نمود، آنگاه او را مصون خواهد داشت. اين سنّت و ناموس الهى است؛ چون اين عالم، عالم جبر نيست. بناست كه هر كسى راه سعادت خود را، خود انتخاب كند. اگر استقبال نمودى و به اين ريسمان خدا چنگ زدى، تو را حفظ مىكند. اما اگر عقب رفتى، او با اصرار به سراغ تو نمىآيد و جبراً تو را به سوى هدايت نمىكشاند. اگر خداوند مىفرمايد: لَوْ شاءَ لَهَدَيكُمْ اَجْمَعين[١]؛ لفظ «لو» در اين جا براى امتناع است؛ يعنى «لو امتناعيه» است و به اين معناست كه خدا به اجبار نمىخواهد كسى را هدايت كند. اگر مىخواهى هدايت شوى بايد دست خودت را به سوى او دراز كنى تا دست تو را بگيرد و تو را هدايت كند. در اين عالم همه دستشان را به سوى اين و آن دراز مىكنند، ولى فراموش كردهاند و يا نمىدانند كه دستشان را به سوى چه كسى بايد دراز كنند و به چه چيزى بايد چنگ بزنند: اَىُّ سَبَب اَوْثَقُ مِنْ سَبَب بَيْنَكَ وَ بَيْنَ اللّهِ اِنْ اَنْتَ اَخَذْتَ بِهِ اگر انسان به ريسمان الهى چنگ بزند، به محكمترين وسيله نجات دست پيدا كرده است و اگر حبلاللّه و رابطه با خدا را رها كند، خود مقصر است.
گر گدا كاهل بود، تقصير صاحبخانه چيست؟
بايد از خدا خواست كه توفيق اعتصام به حبلالله را به همه عنايت بفرمايد.
[١] انعام/ ١٤٩.