تام مى‌بينند، سعى مى‌كنند تا به انواع بيان‌ها و شيوه‌هاى مختلف گفتارى، مقدارى ذهنِ دور از حقيقت ما را به واقعيت نزديك كنند و چشم ما را به رؤيت حسن حقيقت بينا نمايد؛ چون هواهاى نفسانى روى دل‌هاى ما پرده انداخته است و وساوس شيطانى قلوب ما را احاطه كرده و محبت دنيا دل حقيقت‌بين ما را كور كرده است و توان دريافت و فهم حقايق را ندارد. چون اميرالمؤمنين(عليه السلام) به دوستان خود و جملگى انسان‌ها و بندگان خدا محبت دارند، مى‌خواهند با بيانات مختلف اين حقيقت را آشكار نمايند تا عاشق استخوان خوك مرده نشويم و به نعم برترى كه براى ما ذخيره شده است دل ببنديم؛ چرا كه اگر به اينها دل ببنديم، از آنها محروم مى‌شويم. ما بايد به وظيفه خود عمل نماييم و خداوند سبحان خود، به اندازه‌اى كه مزاحم با نعمت‌هاى اخروى نشود، از نعم حلال دنيايى به ما خواهد چشاند. از دنيا استفاده كنيد ولى دل به آن نبنديد كه مبادا فريب بخوريد؛ وَاِيّاكَ اَنْ تَغْتَرَّ بِما تَرْى مِنْ اِخْلادِ اَهْلِها اِلَيْها.

تأثير رفتار جمعى بر رفتار فردى

آدمى معمولاً از محيط خود و رفتار ديگران متأثر مى‌گردد و در صدد است به گونه‌اى رفتار نمايد كه با ديگران مخالفت نكند و در بين مردم انگشت‌نما نباشد و گاهى اوقات خيلى سريع و گسترده اثر مى‌پذيرد كه مبادا براى چند لحظه و يك گام از جمع عقب افتد. به بيان ديگر آدمى وقتى مى‌بيند مردم به چيزى اهميت مى‌دهند، او چون فرصت ندارد حساب كند و يا تجربه نمايد كه آيا اين شىء اين قدر اهميت دارد يا خير؟ و آيا اين عمل صواب است يا خطا؟ و از آن جا كه مى‌خواهد از ديگران هم عقب نماند، سريع تحت تأثير محيط و افكار عمومى واقع مى‌شود و از جمع پيروى مى‌كند. بى‌ترديد اجتماع و رفتارهاى جمعى و محيط، تأثير نافذى در رفتار افراد دارد؛ مثلا اگر روزى مشاهده كند كه مردم به چيزى خيلى علاقه نشان مى‌دهند و براى كسب آن و به دست آوردنش، دست پا مى‌شكنند، او هم تمايل نشان داده و دوست دارد آن را صاحب شود. يا اگر در جايى ببيند مردم صف كشيده‌اند و شلوغ كرده‌اند با اولين نگاه به جمع اهل صف مى‌پيوندد. البته ممكن است با مقاومت فراوان، براى بار اول و دوم و سوم، توجه نكند و براى اقبال عمومى ارزشى قايل نشود، ولى سرانجام با ديدن رفتارهاى اجتماعى و تمايلات عمومى، در ارزشيابى خود تجديد نظر مى‌نمايد و كم كم به هم سويى با جمع روى

‌