پند جاويد - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٢٤ - امام معصوم را وصيّت به چه كار آيد؟
و وصيّتشونده بيان شده، موجب اشتباهها و سوء برداشتهايى از اين وصيّت گرديده است. به عنوان مثال در اين وصيّت براى گوينده، اميرالمؤمنين صلوات الله عليه، اوصافى ذكر شده است كه در نگاه اول سزاوار يك امام معصوم نيست. همين طور براى مخاطب، يعنى امام حسن مجتبى(عليه السلام) نيز اوصاف و خصوصيّاتى بيان گرديده كه متناسب با مقام و شأن يك امام معصوم نمىباشد. به همين جهت عدهاى مىگويند آن دسته روايات و كتبى كه مخاطب اين وصيّت را محمّد بن حنفيه معرفى مىكنند، ترجيح دارند و به صواب نزديكتر مىباشند. چون در اين وصيّت تعبيراتى به وصيّتكننده و وصيّتشنونده نسبت داده شده است كه سزاوار مقام عصمت و امامت نيست. مگر اين كه بگوييم مخاطب حضرت، يك شخص غير معصوم مىباشد. لذا اين كيفيّت بيان از يك طرف موجب اين برداشت نادرست از اين حديث شريف شده است و از طرف ديگر، كسانى كه در ايمان خود دچار ضعف شدهاند اين روايت را شاهدى بر عدم عصمت ائمه اطهار(عليهم السلام) مىدانند و مىگويند ائمه اطهار(عليهم السلام) براى خودشان مقام عصمت قايل نبودهاند و اين مقاماتى كه شيعيان براى ائمه معصومين ذكر كردهاند، غلوّ و مبالغهاى بيش نيست وگرنه هرگز خود ائمه(عليهم السلام) براى خودشان علم غيب و عصمت قائل نبودند و اين وصيّت خود شهادت مىدهد كه آنها خود را فردى عادى، گنهكار، خطاكار و حتى در بعضى موارد جاهل و نادان مىدانستند. اين گروه، يكى از شواهد بر ادعاى خود را همين تعبيراتى دانستهاند كه در ابتداى اين روايت و وصيّت آمده است. مثل تعبير «تاجرالغرور» ـ تاجر فريب و نيرنگ ـ و يا عبارت «صريعالشهوات» ـ زمين خورده شهوتها ـ كه حضرت اين دو صفت را در مورد مخاطب خود يعنى امام حسن(عليه السلام) به كار گرفتهاند كه هرگز با مقام عصمت مناسبت ندارد. و اگر مخاطب، امام معصوم باشد به يقين چنين تعبيرى صحيح نيست. چون وقتى حضرت على(عليه السلام) مىفرمايند: اين وصيّت را به كسى مىگويم كه، «صريعالشهوات» است؛ يعنى مخاطب من كسى است كه در ميدان مبارزه با شهوات زمين خورده و مغلوب شده است، چنين تعبيرى با امامت امام حسن(عليه السلام) تناسب ندارد. پس يا مخاطب وصيّت، امام حسن(عليه السلام) نيستند و يا طبق نظر بعضى، عصمت براى ائمه(عليهم السلام) ضرورى نيست.