پند جاويد - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ١٦٨ - پند پدرانه
را بهطور مفصّل بيان و ارزش وصايا و اندوختههاى خود را گوشزد مىفرمايند تا مخاطب به ايشان به عنوان يك انسان عادى نگاه نكند، بلكه بداند كسى به ارشاد و راهنمايى وى روى آورده است كه حاصل عمر همه گذشتگان را در اختيار دارد. اينك انسانى فرزانه و دانشمندى الهى به تربيت و ارشاد شما روى آورده است و اندوختهاى بىبديل و درّى يگانهزا كه سرآمد عمر همه بشريت است به شما هديه مىدهد. اين هديه يك پيشكش بسيار ثمين و ارزشمند است كه روز به روز آن را اندوخته و كنار گذارده و اينك يكجا آن را به شما مىدهد. لذا بايد همچون جان، آن را عزيز شمرد و از آن نگهدارى نمود. ارزان به دست نيامده است تا ارزان از كف شود. و از سوى ديگر آن هديه را در موقعيّت مناسب خود به كار بگيريد و از وجود ذىقيمت آن كاملا بهرهمند شويد و مبادا به بهانه نگهدارى، آن را راكد و بىمصرف رها سازيد.
تعبير ديگرى كه حضرت على(عليه السلام) جهت نفوذ در عمق دل مخاطب و به دست آوردن اعتماد وى به كار گرفتهاند، واژه زيبا و دلنشين «يَا بُنَىَّ» است. اين واژه بيانگر نهايت عطوفت و مهربانى است. حضرت نمىفرمايد، «يَا اِبْنِى»،«يَا وَلَدِى» بلكه مىفرمايد: «يَابُنَى؛ پسركم، فرزند عزيز و دلبندم». البته اينگونه تصنيفها كه در زبان عرب براى اظهار محبت و عطوفت به كار گرفته مىشود، بسيار است و حضرت(عليه السلام) در اينجا يكى از آنها را به كار گرفته و مىفرمايند: «پسركم، اى فرزند عزيز و دلبندم، گرچه زياد عمرنكرده و با انسانهايى كه قبل از من زندگى مىكردند، نبودهام، ولى از آنجا كه در افكار و آثار و اخبار آنها انديشيده و از همه آنها اطلاع دارم، گويا من هم يكى از آنها هستم و به اندازه عمر همه كسانى كه قبل از من بودند، زندگى كرده و سالها به همه پيشينيان به سر بردهام. نكته ديگرى نيز از اين تعبير به دست مىآيد و آن اينكه اگر انسان در زندگى ديگران مطالعه نمايد و از تمام فراز و نشيب روزگار آنها آگاه باشد مانند اين است كه به اندازه همه آنها عمر داشته و از دانش همه انسانهاى قبل از خود آگاه است و گويا از اول تا آخر با آنها بوده و عمر آنها را دارد.
پس بر ما نيز لازم است قدر اين وصيت را بدانيم؛ چون على(عليه السلام) در ازاى آن، عمر خود را دادهاند و از اندوخته لحظه لحظه عمر و روزهاى زندگانى خود آن را فراهم ساخته و اينك در اختيار ما نهادهاند.