پند جاويد - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ١٢٦ - ب) شرط عملى
دهد؛ زيرا در شب و به هنگام سحر بيشترين آمادگى روحى براى مناجات و راز و نياز فراهم است و گويا خداى متعال در اين آيه شريفه: وَقُرآَنَ الفَجْرِ اِنَّ قُرْآنَ الفَجْرِ كانَ مَشْهُودا[١]، توجه ما را به اين نكته جلب نموده و مىفرمايند: قرائت قرآن به هنگام طلوع فجر مشهود فرشتگان شب و روز است. اگر مىخواهيد قرآن بخوانيد وقت آن «بين الطلوعين» و پيش از اذان صبح است؛ چرا كه اِنَّ ناشِئَةَ اللَّيْلِ هِىَ اَشَدُّ وَطْأً واَقْوَمُ قيلا * اِنَّ لَكَ فِى النَّهارِ سَبْحاً طَويلا. البته نماز شب و (دعا و ناله سحر) بهترين شاهدِ اخلاص و (صفاى) قلب و دعوى صدق ايمان است. و تو را روز روشن وقت كافى و فرصت وسيع (براى فعاليت) است.[٢]
اگر واقعاً تمايل داريد عبادت كنيد، زمان آن، وقت فراغت است. وقت خلوت و آرامش شب، زمان عبادت است. يعنى آنگاه كه ديگران در رختخواب نرم و ناز آرميدهاند و تن را به آرامش تام سپردهاند و چشم همگان در خواب است و كسى جز خداى متعال از حال انسان آگاه نيست، بجاست تن را از بستر راحت جدا و روح را براى عرض نياز به درگاه بىنياز آماده نمائيد؛ چرا كه هنگام سحر وقت عبادت خالصانه و بىرياست و روز وقت كار و تلاش است كه بايد با تمام قوا به انجام وظايف محوّله پرداخت. دير سر كار رفت و يا مثلا درس و تحقيق و مطالعه را تعطيل نمود. همانگونه كه نمىتوان به بهانه كار و تجارت و...، نماز و ديگر واجبات را تعطيل نمود. درس و تحصيل و تحقيق هم واجب است و چيزى جاى آن را نمىگيرد. عمل مستحب هرگز جاى عمل واجب را نمىگيرد و از عمل واجب، كفايت نمىكند. در مورد اعمال ديگر نيز وضع به همين ترتيب است. به عنوان مثال كارمند دولت حق ندارد به بهانه اينكه هنوز زيارت عاشورا را نخواندهام، از حضور به موقع در اداره و محل كار تأخير نمايد؛ زيرا هر چند زيارت عاشورا از سر اخلاص و براى خدا باشد هرگز جبران آن تأخير را نمىكند. اگر دوست امام حسين(عليه السلام) هستيد، بايد اول وقت پشت ميز كار خود باشيد چون وظيفه شما اين است و آنچه واجب است همين كار مىباشد و اين اعمال مستحب است و جاى عمل واجب را نمىگيرد.
[١] اسراء/ ٧٨. [٢] مزمل/ ٦ و ٧.