علل گرایش به مادیگری - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٩
" شخصیت ، ثمره تکامل تاریخی - اجتماعی و شخصی و بروز ارزشهای
اجتماعی انسان است . شخصیت محصولی است از یک روند تاریخی - اجتماعی
که در جریان پراتیک و درک ارزشهای اجتماعی حادث میشود ، شکل میگیرد ،
قوام مییابد و برای پاسخ دادن به یک ضرورت عینی و تاریخی به میدان
کشیده میشود " [١] .
از طرف دیگر ، آنجا که پای شخصیت حلاج به عنوان یک متفکر بزرگ مادی
به میان میآید ، میگوید :
" اشعاری که اندیشههای مترقی حلاج را بازگو میکردند ، اگر چه به طور
کلی سوزانده شدند ، اما تعدادی از آثار و اشعار موجود او دارای ذخایری از
اندیشههای ا لحادی و دیالکتیکی میباشد . این آثار بر وحدت و پیوستگی
متقابل اشیاء و تبدیل و تحول اشیاء به یکدیگر و بر پیدایی و ناپیدایی
آنها تأکید مینماید : " معرفه در ضمن نکره مخفی است و نکره در ضمن
معرفه مخفی است " . ( شرح شطحیات ، ص ٤٢٨ " [٢] .
من فعلا به مفهوم این جملهها که از " شطحیات " حلاج شمرده شده کاری
ندارم ، میخواهم بدانم آیا طبق فلسفهای که شما پیرو آن هستید ، امکان
دارد که در یازده قرن پیش اندیشههایی که به عقیده شما تنها در قرن ١٩
مسیحی و ١٣ هجری آن هم در محیط صنعتی اروپا میتوانسته پدید آید ، از مغز
حلاج بیرون آمده باشد ؟ !
ماتریالیسم در ایران در یکی دو سال اخیر به نیرنگ تازهای بس خطرناک
تر از " تحریف شخصیتها " دست یازیده است و آن تحریف آیات قرآن
کریم و تفسیر مادی محتوای آیات با حفظ پوشش ظاهری
[١] همان کتاب ، ص . ١١٥ [٢] همان کتاب ، ص . ١٥٢