گفتنى است كه معرفت اهل بيت عليهم السلام مراتبى دارد كه كمترينِ آنها ، شناخت جايگاه امامت و رهبرى اهل بيت و وجوب اطاعت از آنان است و بالاترينِ آنها نيز آشنايى با ويژگى هاى اخلاقى و عملى و فضائل و كمالات معنوى اهل بيت و ميزان تقرّبشان به ساحت قدس رُبوبى است . بنا بر اين ، هر چه معرفت زائر نسبت به اهل بيت عليهم السلام بيشتر باشد ، ارزش زيارت او ، افزون تر است و بهره بيشترى از زيارت آنان ، خواهد داشت .

بهترين زيارت نامه اهل بيت عليهم السلام

بر اين اساس ، بهترين زيارت نامه اهل بيت عليهم السلام ، زيارت نامه اى است كه از معرفت بيشتر زائر نسبت به ويژگى ها و كمالات خاندان پيامبر صلى الله عليه و آله ، حكايت كند . يكى از ياران امام هادى عليه السلام از ايشان خواست كه چنين زيارتى را به او ياد بدهد . وى درخواست خود را از امام عليه السلام ، چنين مطرح كرد : عَلِّمنى ـ يَا ابنَ رَسولِ اللّه ِ ـ قَولاً أَقُولُه ، بَليغا كاملاً إذا زُرتُ واحِدا مِنكُم . [١] اى پسر پيامبر خدا! سخن كامل و همراه با بلاغتى را به من بياموز كه در زيارت هر يك از شما ، آن را بگويم . امام هادى عليه السلام نيز در پاسخ به درخواست آن شخص ـ كه موسى بن عبد اللّه نام داشت ـ ، زيارت موسوم به «جامعه كبيره» را انشا فرمود . بنا بر اين ، اين زيارت ، زيارت نامه جامع و كاملى است كه همه ويژگى ها و برجستگى هاى اهل بيت عليهم السلام ، در آن ، جمع شده است و براى زيارت همه امامان ، مى توان از آن بهره گرفت . بدين سان ، مى توان گفت كه «زيارت جامعه كبيره» ، [٢] بهترين زيارت نامه اهل بيت عليهم السلام در لفظ و معناست و از كوتاه ترين و در عين حال ، عالى ترين و قوى ترين

[١] كتاب من لا يحضره الفقيه ، ج ٢ ، ص ٦٠٩ ، ح ٣٢١٣ ، تهذيب الأحكام ، ج ٦ ، ص ٩٥ ، ح ١ .[٢] گفتنى است كه علّامه مجلسى ، چهارده «زيارت جامعه» را در بحار الأنوار (ج ١٠٢ ، ص ١٢٦ ـ ٢١٠) آورده كه پنج نمونه از آنها ، در مفاتيح الجنان محدّث قمّى ، آمده است .