مراکز تجاری و کمپانی های نفتی ژاپن پس از بروز یک وقفه عملی در خرید نفت خام در ماه اکتبر، از اوایل ماه نوامبر، بارگیری نفت خام را از ایران از سر گرفتند که با حمل چهار محموله موافقت شده است. یکی از این محموله ها به بهایی ناچیز و پایین تر از نرخ شرکت ملی نفت ایران که جهت فروش به کشورهای آسیایی در نظر گرفته شده است، خریداری گردید. یک بازرگان می گوید: حملات عراق به جزیره خارک در اواسط ماه اکتبر، ارتباط اندکی به روند خرید نفت داشت، به طوری که اکثر نفتکش های ژاپنی نفت خام را فقط از جزیره سیری بارگیری می کردند. لکن احتمالاً این بمباران ها سبب شده است برخی از کمپانی ها تصور کنند که تعهدات ایران درزمینه تأمین نفت قابل اعتماد نیست، چراکه در ابتدا گزارش شده بود که جزیره خارک قابل استفاده نیست. به نظر می رسد علت اصلی بروز وقفه در خرید نفت، برداشت غلط کمپانی های ژاپنی دائر بر تنزل بهای نفت شرکت ملی نفت ایران بوده است. آنان اطمینان داشتند پس از اینکه بهای نفت اندکی کاهش یافت، بارگیری را از سر خواهند گرفت و بدین ترتیب با بهای نفت دوبی که در همان سطح بالا باقی مانده بود، رقابت خواهند کرد. صادرات نفت خام به ژاپن، به لحاظ بازتاب تغییر بهای نفت ایران دربرابر دیگر کشورهای صادرکننده نفت خام به طور یکنواخت کاهش یافته است.»[١]

روزنامه گاردین چاپ لندن نیز نوشته است: «ژاپنی ها که ازجمله بهترین مشتریان نفت ایران بودند، پس از بمباران های جزیره خارک ناچار شدند به سوی عراق و عربستان سعودی روی آورند و جنگ ایران و عراق به رقابت شدید نفتی نیز مبدل گردیده است. ولی این رقابت در بازاری صورت می گیرد که عرضه به مراتب بیشتر از تقاضا باشد و بهای نفت دائماً رو به کاهش می رود.

کابینه آقای موسوی در تهران را نیز از همین دید باید مورد ارزیابی قرار داد. آقای موسوی این بار وزارت نفت را به یکی از اعضای سابق سپاه پاسداران یعنی غلامرضا آقازاده سپرده است که دستور داد به هر قیمت شده از پایین آمدن سطح تولید نفت ایران جلوگیری کند و این امر ممکن است به آغاز جنگ قیمت ها منجر شود و نفت ارزان قیمت خلیج فارس بازارهای جهانی را فراگیرد.» به نوشته گاردین، سقوط بهای نفت ورشکستگی چند کشور جهان سوم را نیز درپی خواهد داشت و ممکن است تعدادی از بانک های کشورهای غربی را نیز که به این کشورها مبالغ هنگفتی وام داده اند به دنبال خود بکشد و جالب آن خواهد بود که جنگ ایران و عراق که پنج سال پیش موجب افزایش سریع بهای نفت شد، این بار موجب سقوط ناگهانی نرخ گردید.[٢]

" میراژها آتش جنگ خلیج فارس را شعله ور تر می کنند"، عنوان مقاله ای است که در ماهنامه عربیا چاپ لندن درج گردیده و در آن اشاره شده که فرانسه برای پیروز کردن عراق، تمام توان و سرمایه های خود را به کار انداخته است. در این مقاله آمده است: «بمباران مکرر ترمینال نفتی ایران در جزیره خارک توسط نیروی هوایی عراق، نشان دهنده تحول جدیدی در جنگ خلیج [فارس]

[١] ٦٢. اداره کل مطبوعات و رسانه های خارجی وزارت ارشاد اسلامی، نشریه بررسی مطبوعات جهان، شماره ١٠١٦، ٢٥/١٠/١٣٦٤، ص ٣٤، به نقل از نشریه مید، ١٦ نوامبر ١٩٨٥ (٢٥/٨/١٣٦٤).

[٢] ٦٣. مأخذ ٣٥، صص ٤ - ٣، رادیو اسرائیل ٢٥/٨/١٣٦٤، روزنامه گاردین چاپ لندن.