روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٨٢٦ - روزشمار جنگ دوشنبه /١٨ آذر ١٣٦٤ /٢٦ ربیع الاول ١٤٠٦ /٩ دسامبر ١٩٨٥
می کنند که نظریه تازه ایران نسبت به جهان خارج هم اینک نتایجی به بار آورده است.
هرچند برقراری دوباره مناسبات با امریکا درحال حاضر بعید به نظر می رسد، اما رهبران ایران آشکارا می پذیرند که ناچار خواهند بود روزی مناسبات خود را با امریکا ترمیم کنند. به گفته یک دیپلمات: "با یک اقتصاد بیمار و جنگی که ازبین رفتن بیشتر صادرات جهانی نفت ایران را تهدید می کند، ایران به دوست نیاز دارد." سال گذشته، ایران نمایندگان بلندپایه ای را به چین، ژاپن، شوروی و چندین کشور جهان سوم فرستاد. ایران همچنین میزبان یک هیئت نمایندگی از عربستان سعودی بود که از گسترش بنیادگرایی اسلامی می ترسند. تهران چند قرارداد چند میلیون دلاری نیز با ترکیه و پاکستان امضا کرد و پیمان همکاری اقتصادی منطقه ای سال ١٩٦٤ را تجدید کرد. در تهران ناظران توجه مخصوصی به نزدیک شدن ایران به چین و ژاپن مبذول می دارند.
هاشمی رفسنجانی رئیس مجلس شورای اسلامی در جریان دیدارش از پکن در ماه ژوئن گفت: ایران و چین درمورد ٩٠ درصد مسائلی که موردبحث قرار گرفت، موافق بودند. انتظار می رود میزان مبادله تجاری دو کشور در سال جاری به رقم بی سابقه ٦٠٠ میلیون دلار برسد. مقام های ایرانی و چینی هر دو خبرهای منتشرشده درباره امضای قراردادهای تسلیحاتی بین دو کشور را تکذیب کرده اند. گزارش می رسد که چین همراه با کره شمالی اسلحه به ایران فروخته است. رفسنجانی همچنین به ژاپن مسافرت کرد. این نخستین باری بود که یک مقام جمهوری اسلامی به یک دمکراسی صنعتی سفری کرد. حاصل این سفر قراردادی برای برقراری مکانیسم رایزنی های منظم درمورد افزایش همکاری های اقتصادی بود. ژاپن هم اینک یکی از مشتریان بزرگ نفت ایران است و درحال حاضر ایران را ازنظر ساختمان یک مجتمع پتروشیمی چند میلیارد دلاری در بندر امام خمینی یاری می دهد.
مقام های وزارت امور خارجه ایران حاضر نشدند درمورد سیاست خارجی کشور اظهارنظر کنند، اما برخی از مقام ها به طور خصوصی گفتند که ارجحیت به غلبه بر مشکلات صنعتی کشور از راه توافق های فنی با ژاپن و کشورهای بلوک شوروی و اجرای طرح های بزرگ داده می شود. مناسبات ایران با اروپای غربی نیز گسترش یافته است؛ آلمان غربی در رأس فهرست کشورهایی قرار دارد که به مقدمه چینی های ایران پاسخ می دهد.
یک دیپلمات ارشد غربی گفت: "نمی توان گفت که گفت وگوهای جدی درمورد ازسرگیری مناسبات امریکا و ایران چه زمانی آغاز خواهد شد، اما مسلماً فضا، حداقل ازنظر ایران، تا حدود زیادی بهبود یافته است." از میزان سخنان ضدامریکایی به تدریج کاسته شده است. هاشمی رفسنجانی روز سوم جولای (١٢ تیر ١٣٦٤) در گفت وگویی با خبرنگاران ژاپنی گفت: "ممکن است جایی برای بهبود مناسبات در آینده وجود داشته باشد، ما قصد نداریم مناسباتمان