روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٨٢٤ - روزشمار جنگ دوشنبه /١٨ آذر ١٣٦٤ /٢٦ ربیع الاول ١٤٠٦ /٩ دسامبر ١٩٨٥
جنگ ایران و عراق نیز بی تردید بر بحران اوپک سایه افکن می باشد و بر آن تأثیر می گذارد. نخست آنکه دو کشور از اعضای عمده اوپک هستند و تا پیش از به قدرت رسیدن حکومت اسلامی و آغاز جنگ ایران و عراق، دو کشور روزانه درحدود ١٠ میلیون بشکه نفت صادر می کردند و مهم تر آنکه دو کشور تنها هنگامی خواهند توانست همچنان به جنگ خونین علیه یک دیگر ادامه دهند که به توانایی آنها در صدور نفت لطمه عمده ای وارد نشود. [...]
نکته سوم آنکه خواه جنگ ادامه یابد و یا پایان پذیرد، تردیدی نیست که ایران و عراق به تلاش برای افزایش صادرات خود بی توجه به مشکلات و محدودیت های اوپک ادامه خواهند داد. اگر جنگ ادامه یابد دو کشور همچنان به خرید مقادیر عظیمی جنگ افزار نیازمند خواهند بود و اگر جنگ پایان پذیرد بازهم برای ترمیم خرابی ها و بازسازی مناطق و شهرها به مبالغ هنگفتی احتیاج خواهند داشت و این خود بر سرنوشت اوپک و بهای نفت در بازار جهانی تأثیر مستقیم خواهد داشت. دیگر کشورهای حوزه خلیج فارس نیز که در اوپک عضویت دارند در تولید و صادرات نفت خود از پیامدهای جنگ ایران و عراق بسیار آسیب پذیرند و طبعاً نسبت به آن حساسیت دارند. عربستان سعودی، کویت و سایر امیرنشین های عربی حوزه خلیج فارس در پنج سال جنگ بیش از ٣٠ میلیارد دلار کمک نظامی و مالی دراختیار عراق قرار داده اند، زیرا خود را موظف می دانند از سقوط آن کشور به دامان حکومت اسلامی ایران - که ازنظر آنها یک رژیم افراطی، جنگ طلب و ستیزه جو می باشد - جلوگیری کنند. زیرا آنان تردیدی ندارند که رژیم تهران درصدد متزلزل ساختن رژیم های موجود منطقه به منظور صدور انقلاب شیعه می باشد و سقوط صدام حسین مستقیماً آینده آنان را نیز به خطر خواهد انداخت.»[١]
١
انستیتو مطالعات راهبردی دانشکده جنگ امریکا در گزارشی درباره جنگ ایران و عراق و روزنامه واشنگتن پست در مقاله ای عراق را آغازگر جنگ اعلام کردند. انستیتو مطالعات راهبردی دانشکده جنگ امریکا در گزارشی که برای مجلس نمایندگان این کشور تهیه کرده، چنین آورده است: «اختلافات مرزی، روابط ایران و عراق را سال ها آشوب کرده بود، لیکن با پیروزی انقلاب اسلامی ایران، عراق زمان را برای یک اقدام نظامی سریع، مناسب پنداشت و از سوی دیگر، نگرانی عراق از گسترش انقلاب اسلامی، این رژیم را در توسل به زور علیه ایران بیشتر ترغیب کرد.»
در این گزارش، جنگ به دو دوره زمانی تقسیم شده است:
«دوره اول با حمله عراق در سپتامبر ١٩٨٠ (شهریور ١٣٥٩) به ایران آغاز شد و تا ژوئن ١٩٨٢ (خرداد ١٣٦١) ادامه یافت و دوره دوم که از ژوئن ١٩٨٢ آغاز شده و تاکنون ادامه دارد. در دوره اول که عراق اراده ایران را درمقابله با هجوم خود دست کم گرفته بود، نه تنها نتوانست پیشرفتی نصیب خود کند، بلکه وضع از آنچه که بود بدتر و خطرناک تر شد. در دوره دوم، ایران حملات پیروزمندانه خود را آغاز کرد و توانست ارتش عراق را از خاک ایران بیرون
[١] ٦٤. مأخذ٢٤، صص ٧ و ٨ و ٩، رادیو اسرائیل، ١٨/٩/١٣٦٤.