داشت. یورش دیپلماتیک عراق، این کشور را به اردن نزدیک تر ساخته است. عراق با کمک رئیس سعودی کمیته آشتی عرب - که در اوایل سال جاری در کازابلانکا تشکیل گردید - درصدد آن نیز برآمده است که روابط خویش با سوریه را از سر گیرد. سوریه از مخالفان دیرین عراق است که از تهران حمایت به عمل آورده است. باوجوداین، اقدام حتی بزرگ تر عراقی ها عبارت بود از موفقیت شان در برقراری مجدد روابط با ایالات متحده در نوامبر ١٩٨٢؛ حرکتی که نتوانسته است پیمان ١٩٧٢ دوستی بین عراق و اتحاد جماهیر شوروی را - که همچنان بخش اعظم تسلیحات و جنگ افزارهای بغداد را تأمین می کند - متزلزل سازد. تابه حال مسکو و واشنگتن تمایل چندانی به پایان بخشیدن به جنگی که اهداف هر دوی آنها را برآورده ساخته است، نشان نداده اند. هدف این بوده است که با حفظ یک بن بست نظامی، هر دو طرف درگیر در جنگ را تضعیف نمایند. به هیچ یک از طرفین اجازه داده نشده است که پیروز شود یا شکست بخورد، اما در موازنه نیروها نشانه هایی از تحول و دگرگونی به چشم می خورد و منافع ابرقدرت ها نیز همراه با آن تغییر می یابد.

بدون شک عراق هم اینک بخشی از خط مقدم امریکا در منطقه بوده و به واسطه تعهدات مکتسب در جنگ، شدیداً به غرب وابسته است. حمایت و پشتیبانی ابرقدرت ها از عراق، ارسال سلاح های فراوان به این کشور را تضمین نموده است. اما درمورد ایران وضع بدین منوال نیست. تلاش های این کشور درجهت درهم شکستن محاصره اقتصادی وضع شده ازسوی امریکا و دوستان واشنگتن بعد از بحران گروگان های امریکایی برای ایران گران تمام شد. برخی می گویند که ناتوانی ایران از تلافی کردن حملات اخیر به جزیره خارک از کمبود جنگ افزار خبر می دهد. بااین حال، در درازمدت تحریم های تسلیحاتی ممکن است کم اهمیت تر از انزوای سیاسی بین المللی ایران از کار درآید. مقامات برجسته امریکایی، ایران را به عنوان یک کشور قانون شکن توصیف می کنند. بسیاری از مقامات غربی و مقامات دنیای عرب نیز دراین مورد نظر مشابهی دارند.

ایران به هر نهاد میانجیگر منتزع از این گروه ها ظنین می باشد، اما نشانه هایی وجود دارد دال بر اینکه این کشور هم اکنون بیش از هر زمان دیگری در پنج سال گذشته، آمادگی پذیرش یک اقدام میانجیگرانه را دارد. تلاش های سال گذشته تهران درجهت بهبود روابط خارجی اش و نیز شیوه پیشرفت ها که فقط یک جانبه نبوده است، مؤید این نظریه است. سال گذشته یک بازرگان انگلیسی در تهران اظهار کرد: "این رژیم ماندنی است و چه بهتر که ما هرچه زودتر با آن کنار بیاییم. چرا ما باید بنشینیم و شاهد بسته شدن قراردادهای ژاپنی ها و آلمان غربی ها باشیم؟ " فرانسوی ها نیز به رغم همکاری شدیدشان با عراق و همچنین حضور گروه های تبعیدی و مخالف ایران در پاریس، اشتیاق خویش به ازسرگیری روابط با ایرانی ها را ابراز کرده اند. روابط با کشورهای منفرد عرب حوزه خلیج فارس رو به بهبود است و مناسبات اقتصادی با پاکستان و ترکیه، دوستان مسلم امریکا در منطقه، روابط سیاسی را تحکیم می بخشد. یک اقدام اساسی تر ایران عبارت بود از دیدار هاشمی رفسنجانی رئیس قدرتمند مجلس از چین و ژاپن در اوایل سال جاری. وی در توکیو اولویت ژاپنی ها در پیشرفت های آتی ایران را وعده داد و از آمادگی تهران برای همکاری با ژاپن درمورد