پیروزی انقلاب اسلامی در ایران، عراق زمان را برای یک اقدام نظامی سریع در خاک آن کشور مناسب پنداشت. از سوی دیگر، نگرانی عراق از گسترش انقلاب اسلامی این رژیم را در توسل به زور علیه ایران بیشتر ترغیب می کرد. نویسندۀ این گزارش روند جنگ را به دو دوره زمانی تقسیم کرده است: دوره اول با حمله عراق در سپتامبر ١٩٨٠ [شهریور ١٣٥٩] به ایران آغاز و تا ژوئن ١٩٨٢ [خرداد ١٣٦١] ادامه یافته است و دوره دوم که از ژوئن ١٩٨٢ آغاز شده و تاکنون ادامه دارد. در دوره اول که عراق اراده ایران را در مقابله با هجوم دست کم گرفته بود، تنها نتوانست پیشرفتی نصیب خود کند، بلکه وضع از آنچه که بود بدتر و خطرناک تر شد. در دوره دوم، ایران حملات پیروزمندانه خود را آغاز کرد و توانست ارتش عراق را از خاک خود بیرون براند. این حملات برای ایران نهایت پیروزی را در بر داشت. نویسنده می افزاید: عراق در مقطع کنونی محورهای اقتصادی ایران را هدف قرار داده و قصد دارد ایران را وادار به قبول صلح کند، درحالی که دراین زمینه تاکنون موفقیتی به دست نیاورده و پایان جنگ را نیز نزدیک نساخته است. این گزارش می افزاید: از خصوصیات این جنگ این است که ابرقدرت ها چه امریکا و چه شوروی نفوذ خود را در آن از دست داده اند و نمی توانند با اعمال فشار جنگ را به پایان برسانند و همین ضعف سبب شده که عده ای ازجمله ساکنان غرب خلیج فارس تصور کنند که جنگ را یکی از دو ابرقدرت شروع کرده و مایل به ادامه آن است، اما واقعیت این است که امریکا و شوروی هر دو خواستار پایان جنگ و تحمیل صلح به ایران هستند، اما کاری از دستشان برنمی آید. نویسنده سپس اوضاع داخلی و اقتصادی عراق را بررسی کرده و می نویسد: عراق توانسته است در سایه این جنگ مدعی شود که مدافع ناسیونالیسم عربی است، اما صلح و حل وفصل جنگ برای عراق به معنی بروز آشوب داخلی است، زیرا رژیم عراق در پایان چنین حل وفصلی باید به این سؤال مهم پاسخ دهد که چرا جنگ را آغاز کرد.»[١]

نشریه ساوت چاپ انگلستان، در مقاله ای تحلیلی درباره جنگ ایران و عراق با عنوان "اکنون مسئله اراده در بین است"، به موضوع هایی چون بی نتیجه بودن راه حل نظامی، تحرکات دیپلماتیک، نقش ابرقدرت ها، روابط حسنه عراق با ابرقدرت ها، اهمیت استراتژیک ایران، تهدید منافع امریکا به دلیل تحرکات دیپلماتیک شوروی در منطقه و... پرداخته است و در پایان نتیجه می گیرد که ایران احتمالاً درپی خروج از انزوای سیاسی و پذیرش راه حل های سیاسی در جنگ است. در این مقاله آمده است:

«ایران و عراق به همان اندازة زمان شروع جنگ در سال ١٩٨٠ از یکدیگر فاصله دارند، هرچند که هر دو کشور طی دوازده ماه گذشته به اقداماتی سیاسی دست زده اند که ممکن است پایان کار را نزدیک تر سازد. تهران یک یادداشت واقع بینانه تر به شروط برقراری آتش بس و درنتیجه رسیدن به راه حلی ازطریق مذاکرات، افزوده است. بغداد هم امید خویش به یک راه حل نظامی را به کلی از

[١] ٤٥. مأخذ ١٠.