آثار الباقية في شرح الحاشية - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٢٣ - كلام مصنف در حاشيه كشاف و دفع اعتراض مرحوم محشى

باريتعالى معلّل باغراض نيست و چون در احتمال دوّم رعايت مسلك اين گروه نيز ميشود و از طرفى عبارت را در مقام دوران حمل بر دو معنا اگر بر معنائى كه رعايت تمام مسالك و آراء شود اولى است از معنائى كه با عقيده بعضى موافق و با رأى گروهى ديگر مخالف باشد بناچار احتمال دوّم از اين حيث شايسته‌تر است .

حاشيه : قوله : التوفيق :

هو توجيه الاسباب نحو المطلوب الخير .

ترجمه : كلمه « توفيق » در عبارت مصنّف عبارتست از فراهم آوردن وسائل بطرف مقصود نيك و پسنديده .

متن : و الصّلوة على من ارسله هدى هو بالاهتداء حقيق و نورا به الاقتداء يليق.

ترجمه : و درود قلبى بر كسيكه فرستادش خداوند بجهت هدايت خلق آن هدايت كه شايسته تست مردم بآن راهنمائى شوند و او را فرستاد بجهت روشن شدن خلق آن روشنى كه سزاوار است مردم بآن بگروند .

حاشيه : قوله : و الصّلوة :

هى بمعنا الدعاء اى طلب الرّحمة و اذا اسند الى اللّه تجرّد عن معنى الطّلب و يراد به الرّحمة مجازا .

ترجمه : كلمه « الصّلوة » در عبارت مصنّف بمعناى دعا يعنى طلب رحمت است و وقتى به خداوند نسبت داده شود از معناى طلب برهنه گشته و مجازا از آن نفس رحمت اراده ميشود .

شرح : كلمه « صلوة » در لغت بمعناى دعا يعنى طلب رحمت است و آنرا بسه نحو استعمال مينمايند

١- آنرا بخداوند نسبت داده و فاعلش را حقتعالى قرار ميدهند

آثار الباقية في شرح الحاشية، ص