آثار الباقية في شرح الحاشية - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٦١ - تعريف علم

قوله : يوجب الاطّلاع عليها :

ضمير در « عليها » به طائفة من المعانى رجوع مى‌كند .

قوله : و تجويز الاحتمالات :

مقصود از « تجويز » امكان ميباشد .

قوله : يستدعى جوازها فى المقدمة :

ضمير در « جوازها » به « احتمالات » راجع ميباشد .

قوله : التى هى جزئه :

ضمير در « جزئه » به كتاب رجوع مى‌كند .

حاشيه : قوله : العلم :

هو الصّورة الحاصلة من الشّئ عند العقل .

و المصنّف لم يتعرّض بتعريفه امّ لكفاية التّصوّر بوجه ما فى مقام التّقسيم و امّا لانّ تعريف العلم مشهور مستفيض و امّا لانّ العلم بديهى التّصوّر على ما قيل .

ترجمه : كلمه « العلم » در عبارت مصنّف عبارتست از نقش و صورتى كه از چيزى در عقل و ذهن حاصل ميشود ولى مصنّف به تعريف علم نپرداخت زيرا يا تصوّر اجمالى آنرا در مقام تقسيم كافى دانسته و يا چون تعريف آن مظهور و شايع است آن را ترك نموده و يا بديهى بودن آن طبق گفته بعضى سبب عدم تعرّض وى شده است .

شرح :

تعريف علم‌

مشهور بين اهل دانش اينست كه علم از امور اكتسابى است و كسانيكه باين مرام معتقدند در تعريف حقيقت علم اختلاف نموده‌اند :

آثار الباقية في شرح الحاشية، ص