تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٤٤ - نكته " حيات" و" مرگ" دلها!

سازد" (مائده- ٤١).

در جاى ديگر مى‌گويد:" دعوت تو را تنها زندگانى كه گوش شنوا دارند اجابت مى‌كنند نه مردگان"!: إِنَّما يَسْتَجِيبُ الَّذِينَ يَسْمَعُونَ وَ الْمَوْتى‌ يَبْعَثُهُمُ اللَّهُ ثُمَّ إِلَيْهِ يُرْجَعُونَ‌:" تنها كسانى كه گوش شنوا دارند اجابت دعوت تو را مى‌كنند اما مردگان را خدا در قيامت برمى‌انگيزد سپس به سوى او باز مى‌گردند" (انعام- ٣٦).

از مجموع اين تعبيرات و تعبيرات فراوان ديگرى كه مشابه آن است به خوبى روشن مى‌شود كه قرآن محور حيات و مرگ را همان محور انسانى و عقلانى مى‌شمرد، چرا كه تمام ارزش انسان نيز در همين قسمت نهفته شده است.

در حقيقت حيات و زندگى و درك و ديد و شنود و مانند آنها، در اين بخش از وجود انسان خلاصه مى‌شود، گرچه بعضى از مفسران اين تعبيرات را مجاز دانسته‌اند ولى آنها در اينجا با روح قرآن هماهنگ نشده‌اند چرا كه از نظر قرآن حقيقت همين است، و زندگى و مرگ حيوانى مجازى بيش نيست! عوامل مرگ و حيات روحانى بسيار زياد است ولى قدر مسلم اين است كه" نفاق" و" كبر" و" غرور" و" عصبيت" و" جهل" و گناهان بزرگ،" قلب" را مى‌ميراند، چنان كه در مناجات تائبين از مناجاتهاى پانزده‌گانه امام زين العابدين على بن الحسين ع مى‌خوانيم‌

و امات قلبى عظيم جنايتى:

" جنايت بزرگ من قلب مرا ميرانده است" [١] آيات مورد بحث نيز تاكيدى است بر اين حقيقت.

آيا كسانى كه تنها از زندگى به اين قانع شده‌اند كه در عالم بيخبرى و دائما عيش و نوش بسر برند، نه ناله مظلومى را بشنوند، نه نداى مناديان حق را لبيك گويند، نه از ظلم ظالم ناراحت شوند، و نه از محروميت مظلومان‌

[١] مناجاتهاى پانزده‌گانه امام على بن الحسين (ع) مناجات اول (مناجات تائبين).