تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٥٤ - تفسير مجاهدى جان بر كف!

يرزقون:" گمان مكن كسانى كه در راه خدا كشته شدند مردگانند، بلكه آنها زنده جاويدند و نزد پروردگارشان روزى داده مى‌شوند" (آل عمران- ١٦٩).

جالب اينكه اين تعبير نشان مى‌دهد كه شهادت اين مرد مؤمن همان، و داخل شدن او در بهشت همان، آن چنان فاصله ميان اين دو كم و كوتاه بوده است كه قرآن مجيد در تعبير لطيفش به جاى ذكر شهادت او دخول او را در بهشت بيان كرده، و چه نزديك است راه بر شهيدان، راه بهشت و سعادت جاويدان! روشن است منظور از بهشت در اينجا بهشت برزخى است، چرا كه هم از آيات و هم از روايات استفاده مى‌شود كه بهشت جاويدان در قيامت نصيب مؤمنان خواهد شد همانگونه كه دوزخ نيز در مورد بدكاران چنين است.

بنا بر اين بهشت و دوزخ ديگرى در عالم برزخ است كه نمونه‌اى از بهشت و دوزخ رستاخيز مى‌باشد، چنان كه در روايت امير مؤمنان على ع در مورد قبر وارد شده است:

القبر اما روضة من رياض الجنة او حفرة من حفر النيران:

" قبر يا باغى از باغهاى بهشت است يا حفره‌اى از حفره‌هاى دوزخ"! [١] و اينكه بعضى احتمال داده‌اند اين جمله اشاره به خطابى است كه در روز قيامت به اين مؤمن با شهامت و ايثارگر مى‌شود، و جنبه مستقبل دارد نه حال، بر خلاف ظاهر آيه است.

به هر حال روح پاك اين مرد به آسمانها، در جوار قرب رحمت الهى و در نعيم بهشتى، شتافت، و در آنجا تنها آرزويش اين بود كه" گفت: اى كاش قوم من مى‌دانستند" (قالَ يا لَيْتَ قَوْمِي يَعْلَمُونَ‌).

[١]" بحار الانوار" جلد ٦ صفحه ٢١٨.