تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٠١ - تفسير

نه ما مسئول نيستيم،" بلكه خود شما گنهكار بوديد" كه با داشتن آزادى اراده تسليم سخنان بى اساس ما شديد، به كفر و الحاد روى آورديد و سخنان منطقى انبياء را به دست فراموشى سپرديد (بَلْ كُنْتُمْ مُجْرِمِينَ‌).

درست است كه مستكبران با وسوسه‌هاى خود مرتكب گناه بزرگى شده بودند، ولى اين سخن آنها نيز واقعيت دارد كه اين دنباله روان نبايد چشم و گوش بسته به دنبال آنها مى‌افتادند، و از اين نظر گناهشان به گردن خودشان است.

*** اما" مستضعفين" به اين پاسخ قانع نمى‌شوند، و بار ديگر براى اثبات مجرم بودن مستكبران به سخن مى‌آيند" و به مستكبرين چنين مى‌گويند بلكه وسوسه‌ها و توطئه‌ها و تبليغات مكارانه شما در شب و روز سبب شد كه ما از هدايت بازمانيم، در آن هنگام كه شما به ما دستور مى‌داديد كه به خداوند كافر شويم و براى او شريك و شبيه قرار دهيم" (وَ قالَ الَّذِينَ اسْتُضْعِفُوا لِلَّذِينَ اسْتَكْبَرُوا بَلْ مَكْرُ اللَّيْلِ وَ النَّهارِ إِذْ تَأْمُرُونَنا أَنْ نَكْفُرَ بِاللَّهِ وَ نَجْعَلَ لَهُ أَنْداداً).

آرى شما بوديد كه دست از تبليغات سوئتان بر نمى‌داشتيد، و هيچ فرصتى را از شب و روز براى پيشبرد اهداف شومتان از دست نمى‌داديد، درست است كه ما در پذيرش آزاد بوديم و مقصر و گنه‌كار، ولى شما هم به عنوان عامل فساد مسئوليد و گنهكار، بلكه سنگ اول به دست ناپاك شما گذاشته شد، به خصوص اينكه همواره از موضع قدرت با ما سخن مى‌گفتيد (تعبير" تامروننا" گواه بر اين مطلب است).

بديهى است مستكبران نمى‌توانند پاسخى از اين سخن داشته باشند و شركت خود را در اين جرم بزرگ انكار كنند.

لذا هر دو گروه از كرده خود پشيمان مى‌شوند، مستكبران از گمراه ساختن ديگران و مستضعفان از پذيرش بى قيد و شرط اين وسوسه‌هاى شوم،" اما