تفسير نمونه ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤١٢ - تفسير صيحههاى رستاخيز!
الَّذِينَ كَفَرُوا يا وَيْلَنا قَدْ كُنَّا فِي غَفْلَةٍ مِنْ هذا بَلْ كُنَّا ظالِمِينَ:" وعده حق (قيامت) نزديك مىشود در آن هنگام چشمهاى كافران از شدت وحشت از حركت باز مىماند، مىگويند: اى واى بر ما كه از اين امر در غفلت بوديم، بلكه ما ستمگر بوديم".
به هر حال تعبير به" مرقد" كه به معنى" خوابگاه" و" خواب" مىآيد [١] بيانگر اين واقعيت است كه آنها در عالم برزخ در حالتى شبيه به حالت خواب فرو مىروند و چنان كه در ذيل آيه ١٠٠ سوره مؤمنون گفتهايم" برزخ" نسبت به اكثريت مردم كه در حالتى متوسط از ايمان و كفر قرار دارند بىشباهت به حالت خواب نيست، در حالى كه مؤمنان پيشرو، و كافران فوق العاده بدكار در آنجا كاملا هوشيارند و متنعم به نعمتها و يا گرفتار انواع عذابند [٢] بعضى نيز احتمال دادهاند كه هول و وحشت قيامت به اندازهاى است كه عذاب برزخى در مقابل آن همانند خواب آرامى بيش نيست.
بنا بر اين براى احياى مردگان و برخاستن آنها از قبرها و حضورشان در دادگاه عدل پروردگار زمان زيادى وقت لازم نيست، همانگونه كه براى مرگ انسانها زمان طولانى لازم نبود، صيحه اول فرياد مرگ است، و صيحه دوم فرياد زندگى و حيات و حضور در دادگاه عدل پروردگار!
[١] در صورت اول" اسم مكان" و در صورت دوم" مصدر ميمى" است.
[٢] در باره" برزخ" و چگونگى حال مردم در آنجا در جلد ١٤ صفحه ٣٢١ به بعد سخن گفتهايم.