آنوقت نتیجه چنین گرفته می‌شود که انسانیت بطور کلی از نظر اندام زیاد رشد کرده و زیاد پیش رفته است ، ولی از نظر روح و معنا چیزی پیش نرفته‌ است .
اینجا است که برداشتها و نظرها راجع به آینده انسان مختلف شده است .

بدبینی و یأس نسبت به سرنوشت بشر و آینده بشریت

بعضی راجع به آینده به تردید می‌نگرند که اساسا آیا بشر آینده‌ای دارد یا آینده‌ای ندارد ؟ یعنی در اینکه فنا و نیستی جامعه بشریت را به دست خود بشر تهدید می‌کند سخت در تردیدند . در جامعه‌های غربی و در میان روشنفکران‌ و دانشمندان غربی این تردید زیاد به چشم می‌خورد [١] . گروههایی دیگر از این هم بالاتر . یعنی به تردید نمی نگرند ، بلکه نسبت به آینده بشریت‌ مأیوسند و نسبت به سرشت انسان [ و به قول آنها ] سرشت غیر قابل اصلاح‌ انسان به نهایت درجه بدبین هستند . اینها معتقدند که سرشت انسان همان‌ سرشت حیوانیت ، شهوت پرستی ، خودخواهی ، خودگرایی ، فریب ، دغل ، دروغ ، ظلم و ستم و از این قبیل چیزهاست و از اولی که دنیای انسان و زندگی اجتماعی انسان برقرار شده است این صحنه زندگی اجتماعی ، صحنه شر و فساد انسان بوده است ، چه

[١] دوستانی که سخنان مرا می‌شنوند ( می‌خوانند ) آنجا که من نظریات‌ دیگران را نقل می‌کنم با نظریات خود من اشتباه نکنند ، من الان دارم‌ نظریات دیگران را نقل می‌کنم .