معرفی می‌کند مانند بهشت و یا فرار از جهنم ، هدفهای درجه دوم است برای‌ انسانهایی که از این هدفهای خیلی پست جهنمی باید رهائی پیدا کنند و الا خود حکمت از آن جهت که حکمت است ، قطع نظر از اینکه انسان را به خدا برساند ، هدف نیست . بلی اگر حکمت انسان را به حقیقت برساند خوب‌ است و خوبیش هم به واسطه این است که انسان را به حقیقت می‌رساند خوب‌ است نه اینکه خود ، مطلوب با لذات است . عدالت اخلاقی هم از آن جهت‌ خوب است که جلوی نفس اماره را می‌گیرد و این مانع را از راه وصول به‌ حقیقت برمی‌دارد که تا کشور وجود انسان کشوری متعادل نباشد ، انسان‌ نمی‌تواند سیر الی الله داشته باشد . محبت نیز شاید از نظر اثر باشد نه‌ مقدمه ، یعنی لازمه وصول به حقیقت باشد .
به هر حال از نظر ما " ایمان " در اسلام " هدف " است نه وسیله .
این ، خلاصه حرف است . در اینجا سؤالی مطرح می‌شود و آن اینکه وقتی‌ می‌گوئیم « یا ایها الذین آمنوا آمنوا »[١] آیا ایمان هدف است یا وسیله ؟ شک ندارد که ایمان آثار زیادی هم دارد ولی آیا ایمان را به خاطر آثارش گفته‌اند ؟ و انسان باید ایمان داشته باشد تا از اضطراب رهایی‌ پیدا کند ، ایمان داشته باشد تا به دیگران تعدی نکند ، ایمان داشته باشد تا افراد به هم اعتماد متقابل داشته باشند و . . . ؟ آیا ایمان مقدمه‌ اینهاست یا اینها آثار آن است و ایمان قطع نظر از اینها خود هدف است‌ چون ایمان پیوند انسان با حق و حقیقت است .
پس از نظر ما خود ایمان به خدا هدف است و به عبارت دیگر

[١] سوره نساء آیه ١٣٦ ای کسانی که ایمان آورده‌اید ایمان بیاورید .