با استعداد مسلمان که تا حدودی موفق شده‌اند فعالیتهائی در مدت اقامت‌ خود در کشورهای خارجی متمدن بنمایند از قبیل دکتر محمد اقبال پاکستانی در مدتی که در اروپا می‌زیسته ، و یا به وسیله دانشمندان مصری و هندی بوده که‌ بعضی کتابهای جالب درباره اسلام نوشته‌اند و به زبانهای خارجی ترجمه شده ، و یا به وسیله فرقه‌های منسوب به اسلام مانند قادیانیها بوده که در اروپا یا امریکا فعالیتهائی کرده‌اند و شاید فعالیت دسته اخیر از همه بیشتر بوده است . الان نمی‌دانم که تاکنون از طرف دانشگاه مذهبی " از هر " نمایندگانی به طور رسمی به کشورهای متمدن فرستاده شده یا نه ؟ قدر مسلم‌ اینست که تاکنون از اسلام یک معرفی صحیحی به دنیای خارج نشده و باز قدر مسلم اینست که از طرف جامعه شیعه تا چند سال پیش هیچگونه اقدامی به‌ هیچ شکلی نشده بود . معظم له که علاوه بر جنبه فقاهت مطالعاتی در متن اسلام و معتقدات اسلامی‌ داشت و اسلام را خیلی بی‌پیرایه و عریان از توهمات عوامانه پذیرفته بود و از طرفی بر خلاف اقران و اسلاف خود از تاریخ قرون جدید و اوضاع عصر حاضر تا حدود نسبه خوبی آگاه بود ، معتقد بود که اگر حقایق فطری اسلامی بر افکار حقیقت جو و کاوشگر و کم تعصب اروپائی عرضه داشته بشود این دین‌ حنیف را تدریجا خواهند پذیرفت و روی همین جهت نماینده به آلمان و آمریکا اعزام کرد و در کار اعزام نماینده به لندن و بعضی جاهای دیگر بود که اجل فرا رسید . البته آنچه تاکنون انجام شده آغاز کار است و نسبت به آنچه