بحث می‌کنیم و مثلا می‌گوئیم : انسان در صورت داشتن ایمان آرامش خاطر دارد و مصاحب او را از پا در نمی‌آورد . اگر افراد جامعه ایمان داشته‌ باشند می‌توانند به یکدیگر اعتماد کنند و خیرشان به یکدیگر می‌رسد و شرشان‌ بهم نمی‌رسد .
شک نیست که ایمان چنین آثاری هم دارد ولی آیا ایمان از آن جهت خوب‌ است که چنین آثار خوبی دارد یا نفس ایمان برای انسان کمال و خیر و سعادت است و انسان که باید ایمان پیدا کند فقط برای خود ایمان است نه‌ اینکه اثر دیگری بر آن مترتب باشد .
اینجا است که این بحث پیش می‌آید که اصولا کمال انسان به چیست ؟ ما برای فهمیدن اینکه ایمان ، کمال و خیر است یا مقدمه خیر و کمال ، باید ابتدا مسئله کمال انسان را مطرح کنیم و ببینیم کمال انسان به چیست ؟ .

کمال انسان در چیست ؟

تشخیص کمال انسان از کمال هر چیز دیگر دشوارتر و مشکلتر است . از جمله مجهولات انسان درباره انسان همین مسئله است که کمال انسان به چیست‌ ؟ کمال [١] اکثر اشیاء عالم را [ به آسانی ] می‌توانیم تشخیص دهیم .
مثلا اگر به ما بگویند یک سیب کامل چگونه باید باشد ؟ به آسانی می‌توانیم‌ بگوئیم ، یک سیب کامل را زود می‌شود شرح داد ، زیرا آنچه در سیب مطلوب‌ است و ما سیب را

[١] کمال که نقطه مقابل آن نقص است ، احتیاجی به تعریف ندارد و تقریبا مفهومی واضح و روشن است .