تکامل اجتماعی انسان - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٧٩

و زمانی زیادتر می‌شود .
چگونه ممکن است مخالفت ائمه اهل بیت با قیاس بر اساس مخالفت با دخالت عقل در کار دین باشد و حال آنکه آنها به تبع قرآن مجید عقل را حجت باطن و نبی درونی می‌دانستند [١] .
فقهاء شیعه نگفتند که ادله استنباط چهار است : کتاب ، سنت ، اجماع ، قیاس ، همچنانکه نگفتند ادله استنباط سه است : کتاب ، سنت ، اجماع .
بلکه گفتند ادله استنباط چهار است : کتاب ، سنت ، اجماع ، عقل . پس‌ معلوم می‌شود علما و فقهاء شیعه به پیروی از دستور اهل بیت ، نوعی از مداخله رای و نظر را که به نام قیاس نامیده می‌شد باطل می‌شناختند ولی حق‌ عقل را در اجتهاد و استنباط محفوظ می‌داشتند .
به علاوه می‌دانیم که به موازات بحث قیاس در فقه که مورد قبول بعضی از ائمه جماعت و انکار بعض دیگر از خود آنها بود بحث دیگری کلامی در همان‌ عصر مطرح شد که در واقع یک ریشه داشت و آن بحث معروف حسن و قبح عقلی‌ بود . طرفداران قیاس در فقه در این مساله کلامی طرفدار حسن و قبح عقلی ، و منکرین قیاس منکر حسن و قبح عقلی شدند ولی علماء شیعه با اینکه با قیاس در فقه مخالفت کردند از حسن و قبح عقلی طرفداری کردند و لهذا در شمار عدلیه در آمدند ، و این خود می‌رساند که مخالفت با قیاس بر اساس‌ مخالفت و انکار عقل نبوده است .