نظری حکیمانه است و در مسائل عملی هم انسانی است صد در صد معتدل از نظر اخلاق ، چون معتقدند همه خلقهای نیک همان معتدل آنها است . یعنی اخلاق‌ نیک ، اخلاقی است که در آن هر قوه و غریزه‌ای حق خود را به عدالت می‌گیرد . بر اساس نظر حکما حکمت و علم ، مخصوصا علمی که پایه حکمت است ، ذاتا کمال است ( البته علم به طور مطلق ، حکمت جزئی هم به جای خود ) پس حکمت کلی کمال است ، نه مقدمه کمال . همانطور که در ابتدا راجع به ایمان گفتیم که آیا هدف است یا وسیله ، اکنون در مورد حکمت می‌گوئیم آیا حکمت برای انسان هدف است یا وسیله ؟ آیا علم برای انسان هدف است یا وسیله ، یا هم هدف است و هم وسیله ؟ . آیا علم کمال انسان است ؟ البته اگر کمال است منافعی هم بر آن مترتب‌ است . اصولا علم به خاطر منافعش خوب است ، اگر منافع آن نباشد علم هم‌ به درد نمی‌خورد . هر علمی که منفعت آن بیشتر است بهتر است و آنکه‌ منفعتش کمتر است ، کم ارزشتر است .

٤ - نظریه هندوئیسم

نظر دیگری وجود دارد و آن اینکه کمال انسان در " عواطف " است یعنی‌ در " محبت " است یا لااقل محبت هم یکی از ارکان کمال انسان است . از نظر حکما کمال در " حکمت و عدالت " و از نظر عرفا در " حقیقت‌ " بود و از این نظر که یک نظر اخلاقی است ، در محبت است .