تکامل اجتماعی انسان - مطهری، مرتضی - الصفحة ٦٤
بگیری من تصمیم به قتل تو نمیگیرم . برای هر دو ، بحث در قتل ابتدائی
است نه در مسئله دفاع از خود و لذا تعبیر قرآن این است : تو اگر بخواهی
قاتل باشی من هرگز قاتل تو نیستم . این نظیر حرفی است که امیرالمؤمنین
فرمود . وقتی که امیرالمؤمنین بطور اشاره میفرمود ، که من قاتل خود را
میشناسم و میبینم ، میگفتند پس او را بکش ، میفرمود این کار قصاص قبل
از جنایت است . اگر قبل از اینکه او مرا بکشد ، من او را بکشم ، من
قاتل ابتدائی میشوم ، بعد از اینکه مرا کشت هم که دیگر من نیستم . اینجا
هم همینطور است و معنایش اینست که تو اگر قاتل ابتدائی من باشی ، من ،
قاتل ابتدائی تو نیستم .
س : اینکه در آیه قرآن آمده است که خداوند میفرماید : من در زمین
جانشین میآفرینم ، مقصود از جانشینی چیست ؟
ج : در اینجا جانشین یعنی نماینده ، یعنی نمایشگر . اما نمایشگر یعنی
چه ؟ یعنی من میخواهم موجودی بیافرینم که در این موجود میتوان صفات
خدائی را مشاهده کرد . چون در استخلافها یعنی در جانشین قرار دادنها این
قاعده مسلم است که اگر انسانی دارای پستی باشد و بخواهد برای خودش
جانشین معین کند ، یک کسی را معین میکند که در صفات و خصلتها شبیه
خودش باشد ، یعنی نمایشگر و نمایانگر او باشد [١] .
[١] چند دقیقه آخر نوار متاسفانه ضبط نشده است .