یا ایدئولوژی ، طبیعت انسانهای حاکم را به این شکل در آورده است ؟ شما که قائل به تقدم عین بر ذهن هستید ، نمی‌توانید بگوئید طبقات حاکم به این‌ دلیل ظلم می‌کنند که این ایدئولوژی را دارند بلکه می‌توانید بگوئید به این‌ دلیل این ایدئولوژی ظالمانه را دارند که طبیعتشان ، طبیعت ظالم است‌ یعنی حس منفعت جویی و منفعت طلبی آنها چنین اقتضا می‌کند یعنی در سرشت‌ بشر ، چنین خصلتی وجود دارد که تا حدی که امکانات به او اجازه می‌دهد سودجو است ، منفعت طلب است . پس به قول شما منفعت طلبی ، این‌ ایدئولوژی ظالمانه را به وجود آورده است ، نه اینکه این ایدئولوژی ، آن‌ طبیعت را در انسان خلق کرده و آفریده است . ایدئولوژی یک ابزار در دست انسان است نه انسان یک ابزار در دست فکر و ایدئولوژی . به قول‌ شما این فکر ایده‌آلیستی است که بگوئیم : انسان ابزاری است در دست فکر خودش و در دست ایدئولوژی ساخته خودش . وقتی که اینطور است آیا اگر ایدئولوژی عوض بشود و شکل دیگری پیدا کند در حالی که انسانها عوض‌ نشده‌اند ، این راه بر انسان بسته است که باز عده‌ای بنام همین ایدئولوژی‌ انسانی و ضد طبقاتی بزرگترین استثمارها و بهره کشیهای انسان از انسان و بزرگترین اختناق انسان به وسیله انسان را به وجود بیاورند ؟ ! همه حرفها این است که هرچه شکل و نظام تغییر کرده ، انسان با طبیعتش در همان نظام‌ تجلی کرده و باز آن نظام را برای خودش یک ابزار قرار داده است . از کجا می‌شود تضمین کرد که اینچنین نشود ؟ مگر در کشورهائی که از چنین‌ ایدئولوژی‌ای پیروی می‌کنند انسان آزادی دارد ؟ در آنجا تساوی هست ولی نه‌ تساوی در خوشبختی اگر نگوئیم