تکامل اجتماعی انسان - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٤٢
یعنی انسان کامل ، انسانی است که محبتش نسبت به غیر خود بیشتر است . هر چه انسان غیر خود را و مخصوصا انسانهای غیر خود را یا لااقل جاندارهای غیر خود و بطور کلی تمام جهان را بیشتر دوست داشته باشد و به آن مهر بورزد ، کاملتر است . و هر چه انسان به غیر خود بیمحبتتر و خشکتر باشد ، به چیز دیگر دیگر علاقه نداشته و خودپرست باشد ، بدتر و ناقصتر است و اخلاق او را محکوم میکند و چون محور اخلاق فاسد خودپرستی است . به هر نسبت که انسان از خودپرستی خارج و به غیر پرستی برسد ، به همان نسبت دارای اخلاق ممدوح است . این هم یک نظر است که هندوها روی این مطلب تکیهای دارند و تکیه بجائی است . گاندی در کتاب " این است مذهب من " بسیار خوب روی این مسئله تکیه کرده است . البته هندوها ، هم روی " حقیقت " تکیه میکنند و هم روی " محبت " و نسبت به تمدن غرب که این دو چیز را دفع کرده و از بین برده است انتقاد دارند .
٥ - کمال انسان در زیبایی است
نظریه دیگر این است که کمال انسان در جمال و زیبائی است ولی نه صرف زیبائی جسمانی بلکه بیشتر زیبائی روحی . به عبارت دیگر [ معتقدین به این نظریه ] کمال انسان را در هنر و کارها و فعالیتهای ظریف که ناشی از روح ظریف است میدانند و همه چیز را تحت عنوان ظریف و زیبا میآورند ، حتی اخلاق را هم که ما خوب میگوئیم ، میگویند چون زیبا است کمال است . از نظر آنها علم از مقوله زیبایی است ، خود