تکامل اجتماعی انسان - مطهری، مرتضی - الصفحة ١١٥
تقسیم میکنند : حکمت نظری یعنی حکمت و درک صحیح درباره آنچه هست و حکمت عملی یعنی درک صحیح و واقعی درباره آنچه باید باشد . بنابراین مکتب که عبارتست از یک سیستم واحد فکری عملی یعنی یک سیستم فکری درباره آنچه باید باشد ، طرحی برای اینکه فرد یا اجتماع انسان چگونه خوب است باشد ؟ و در تعریف مکتب اجتماعی باید یک کلمه هم اضافه کنیم و اینطور بگوئیم : مکتب اجتماعی عبارتست از یک سیستم واحد فکری اجتماعی عملی ، نه مجموع اندیشههای ناهماهنگ که به صورت یک دستگاه در نیامده باشد که آن مکتب نیست . یک رکن مکتب این است که به صورت یک دستگاه باشد . دستگاه صنعتی چگونه است ؟ دستگاه آن است که از یک سری اجزاء تشکیل شده و برای هر جزئی کار و مقام و جای معینی در نظر گرفته شده است . مثلا یک ساختمان یک دستگاه است چون هر جزء آن وظیفهای را انجام میدهد و مجموع آن یک هدف واحد را تشکیل میدهد و لهذا اندیشههای متفرق مکتب نیست زیرا یک واحد و یک دستگاه را به وجود نمیآورد . مجموع اندیشههای هماهنگ که با زندگی عملی یعنی با بایدها و نبایدها بستگی داشته باشد ، یک مکتب میباشد که بر پایه " اندیشههای نظری " قرار دارد ، و آن اندیشههای نظری روح آن مکتب به شمار میرود . برای این میگوئیم " بر پایه اندیشههای نظری " که گفتیم هر ایدئولوژی بر اساس یک جهان بینی است و خود جهان بینی نظر درباره جهان است آنچنان که هست ، ولی ایدئولوژی نظر درباره انسان است آنچنان که باید باشد و باید بشود .