تکامل اجتماعی انسان
 
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص

تکامل اجتماعی انسان - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٠٧

همچنانکه هر دردی بر اساس یک مانع است . فلسفه لذتهای مادی روشن است‌ : کارهای حکیمانه‌ای در طبیعتند . ولی لذتهای معنوی چطور ؟ . اینکه من مثلا از نان خوردن فلان بچه یتیم لذت می‌برم چه ربطی به من دارد ؟ او خود لذت ببرد چرا من لذت ببرم ؟ این لذت در این صورت چیزی است‌ شبیه لغو و پوچ یعنی حکمت و علتی در وجود من ندارد و بی دلیل است . ولی‌ اگر بگوئیم یک نوع همبستگی در نظام عالم هست و خلقت روی حکمت کار می‌کند ، میان من و سایر افراد یک وابستگی در متن خلقت هست و همه یک‌ عضو یک پیکریم ، آنوقت من که دنبال این لذت می‌روم ، به دنبال امر پوچ‌ و بی‌هدف از سوی خود نمی‌روم ، دنبال یک اصل متقن در خلقت می‌روم . ولی‌ اگر این لذت تصادفی باشد و تصادفا من طوری ساخته شده ام که از رسیدن خیر به دیگران لذت می‌برم گو اینکه این لذت برای من هیچ فلسفه‌ای ندارد ، در این صورت باز آخرش کار به پوچی و بی‌هدفی می‌کشد . یعنی طبیعت از کار خود هدفی نداشته و کار لغوی انجام داده است و من دارم بدنبال آن کار لغو طبیعت می‌روم و فی المثل خود را به عنوان سرباز برای دفاع از مردم به‌ خاطر لذتی که می‌برم ، فدا می‌کنم ، اما خود لذت چیست ؟ نمی‌دانم بلکه‌ اینچنین ساخته شده ام ( مانند اینکه انسان گاه شش انگشتی ساخته می‌شود ) . در این صورت طبیعت کار پوچی انجام می‌دهد و کار من هم پوچ است ، و این دیگر ارزش و هدف نیست . اینکه هدف من بر اساس لذتی است که به‌ غلط در من گذاشته شده است و آنچه هدف من در آن است [ یعنی