شناخت نامه کليني و الکافي - قنبری، محمد - الصفحة ٢٨٧
درخواست تأليف كتاب را پس از بيست سال پاسخ گفته باشد، بنابراين طبيعى اين است كه كلينى مدت ها قبل از درخواست تأليف، در فكر تأليف اين كتاب بوده و سال ها صرف تهيه مقدمات كار كرده و تنها تنظيم نهايى كتاب پس از درخواست سائل صورت گرفته باشد. [١] شيخ مفيد كتاب كافى را «من أجلّ كتب الشيعة و أكثرها فائدة» مى داند. [٢] شهيد اوّل (٧٨٦ق) در وصف آن مى گويد: لم يعمل للإمامية مثله، [٣] نظير اين داورى را محقق كركى (م ٩٤٠ق) ارائه كرده است. [٤] ملا محمد تقى مجلسى (م ١٠٧٠ق) مى گويد: لم يصنّف في الإسلام مثله [٥] ستايش از اين كتاب در كلام ساير بزرگان و فقها تكرار شده است.
ديدگاه دانشمندان درباره احاديث كافى
درباره اعتبار احاديث كافى ديدگاه هاى چندى ميان دانشمندان امامى ديده مى شود. ديدگاه نخست: هرچند كتاب كافى از كتب مرجع و معتمد بوده و مدار استنباط احكام مى باشد، ولى اين بدان معنا نيست كه احاديث آن به ارزيابى سندى نيازمند نباشد. اين ديدگاه اكثريت علما بويژه علماى اصولى مسلك مى باشد. ديدگاه دوم: تمام احاديث اين كتاب قطعى الصدور مى باشند. اين ديدگاه از سوى اخباريان افراطى همچون ملا امين استرابادى و ملا خليل قزوينى مطرح شده است. ديدگاه سوم: تمام احاديث اين كتاب، حجّت و معتبر است، هرچند صدور آن قطعى نباشد. اين ديدگاه اخباريان معتدل مى باشد. ديدگاه چهارم: احاديث اين كتاب، همگى ذاتا معتبر است و نياز به بحث سندى
[١] تجريد الأسانيد، ج ١، ص ١٢.[٢] تصحيح الاعتقاد، ص ٧٠ در نقل محدث نورى حرف «من» نيامده است، خاتمه مستدرك، ج ٢١، ص ٤٦٤.[٣] بحار الأنوار، ج ١٠٧، ص ١٨٨.[٤] بحار الأنوار، ج ١٠٨، ص ٦٣، و نيز ص ٧٥.[٥] بحار الأنوار، ج ١١٠، ص ٦٩.