شناخت نامه کليني و الکافي - قنبری، محمد - الصفحة ٣٢٢
و از نام اين راوى به بعد سند اختلاف پيدا مى كند، اين راوى نيز غالبا در آغاز سند به شكل اشاره سندى يا معلّق بدون ضمير يا با ضمير ديده مى شود، شبيه اين اسناد پياپى در ساير كتاب هاى كافى اندك است. بهر حال در كتاب روضه كافى در غالب احاديث يافتن منبع، آسان است ما در اينجا نام منابع اصلى اين كتاب را ذكر مى كنيم: ١. أبان بن عثمان، ارقام ٧٤ ـ ٧٨ (و بهذا الإسناد عن أبان)، ٣١٩ ـ ٣٢٥ (اكثر روايات معلّق است و با ابان آغاز مى شود)، ٧٠ و ٧١ (سند دوم معلق است) و نيز با همين سند در رقم ٣٥٦. بنظر مى رسد كه روايات فوق كه در ارتباط با مثالب خلفاى نخستين مى باشد از كتاب ابان بن عثمان كه با وصف «كتاب حسن كبير يجمع المبتدأ (المبدأ) [و المبعث ]و المغازى و الوفاة [و السقيفة] و الردة توصيف شده است [١] برگرفته شده است. روايات ديگرى از ابان نيز در مضامين مربوط به تاريخ انبياء، مولد النبى، سيرة النبى، المغازى، ردّة الناس بعد النبى صلى الله عليه و آله در اين مجلد كافى ديده مى شود كه بايد از كتاب فوق گرفته شده باشد، بويژه ارقام ٥١٠ ـ ٥١٧ (كه معلق بر ابان است در حديث ٥٠٩) و با همين سند در ارقام ٥٦٦ و ٥٦٧، ظاهرا اين كتاب به تاريخ انبياء هم مى پرداخته يا ابان كتاب مستقلى در اين زمينه داشته است. [٢] ٢. أحمد بن محمد بن خالد ارقام ٣٣٣ ـ ٣٣٥ گويا از كتاب «الحقائق» از اجزاء مفقود محاسن دو رقم ٢٠٦ و ٢٠٧ از كتاب تعبير الرؤيا از اجزاء مفقود محاسن گرفته شده است. از اجزاء موجود محاسن هم در كتاب «الروضة» احاديثى نقل شده كه پيشتر ذكر شد. [٣]
[١] رجال نجاشى، ص ١٣، ش ٨، فهرست شيخ، ص ٢٦، ش ٧٤.[٢] ر. ك. ارقام ٧٠، ٤٢٠، ٤٥٨، ٥٠٤، ٩٦، ٩٧، ٤٥٩، ٤٢٢، ٥٥٩، ٥٨٨، ٥٨٩، ٢٦٤، ٤٥٤، ٤٥٦، ٣٩، ٤٠، ٢٩١، ٢٩٢، ٥٦٤، ٥٦٥، ٥٥٧.[٣] نمونه ديگر رقم ٤١٦ و ٤١٧ خ محاسن، ص ٣٤٧، ح ٢٠، و ص ٣٥٢، ح ٤١.