مؤلفات و كتبى كه درباره كتاب كافى نوشته شده در مقدمه اصول كافى طبع تهران به شش قسمت شده است. ١. شروح عربى مفصل و مبسوطى كه دانشمندان از قرن يازدهم به بعد نوشته اند و آنها دوازده شرح است كه نخستين آنها شرح صدر المتألهين شيرازى معروف به شرح ملّاصدرا مى باشد كه در سال ١٠٥٠ وفات يافته است و آخرين آنها كتاب هدى العقول فى شرح احاديث الاصول از محمد بن عبد على... قطيفى از علماى اوائل قرن سيزدهم است. اين كتاب خطى و در كتابخانه مدرسه عالى سپهسالار است. ٢. حواشى و تعليقاتى كه تنها جملات مشكل و مبهم آن را توضيح داده است، اين حواشى بسيار است. ٣. ترجمه ها و شروح فارسى كه سه تاى آنها در آن مقدمه ذكر شده است دو كتاب آنها خطى است و در كتابخانه اهدايى سيد محمد مشكات استاد دانشگاه تهران است و سومى شرح خليل بن غازى قزوينى است كه در سال ١٣٠٨ هجرى در لكنهو چاپ شده و در دو جلد است. و به قلم و سبك و نگارش ديروز است. علاوه بر اينها ترجمه و شرحى است فارسى كه اخيرا در تهران چاپ شده و از نظر نگارش تا حدى به قلم روز و سبك جديد است لكن مترجم و شارحش در مواردى از آن كتاب عقايد خاصى برخلاف تحقيق علماى شيعه و اساطين فقه و حديث و فلسفه و كلام اظهار مى كند و نسبت به مفاخر شيعه بى جا مى تازد [١] بسى تعجب كردم، زمانى كه صفحاتى از آن كتاب را مطالعه كردم و اشتباهاتى حتى در قواعد ابتدايى صرف و نحو ديدم كه از يك مبتدى عربى آموز هم انتظار نبود و ناچار همه را حمل بر طغيان قلم نموده و گذشتم. [٢]

[١] در جلد دوم كتابش ص ٥ ـ ٦ به اعلام و اساطين مذهب تشيع: شيخ مفيد، علّامه حلى، مرحوم مجلسى تندى كرده و مخصوصا نسبت به شيخ مفيد جمله اى گفته است كه گمان ندارم هيچ مسلمانى آن نسبت را براى آن بزرگ دانشمند بپسندد، و در مجلد اول ص ٦٠ ـ ٥٦ نسبت به مرحوم صدر المتألهين و فيض كاشانى و علّامه مجلسى رحمهم الله هم سوء تعبيراتى دارد.[٢] در ج ١، ص ١٩ در كلمه «وما يضمر النبى» ماء موصوله را به ماء نافيه اشتباه كرده است و در ص ١٢١ «لم» تعليلية را «لم» نافيه خيال كرده است و در دو صفحه بعد كلمه «اعمى» افعل تفضيل ترجمه كرده است تنها در نيمى از جلد اول كتابش علاوه بر آنچه گفتيم به صفحات ٧٠ ـ ٧٩ ـ ١٠٨ ـ ١٥٥ ـ ١٦٣ ـ ١٦٦ ـ ١٧٨ ـ ٢١١ ـ ٢٣٩ ـ ٢٥٢ ـ ٢٦٦ مراجعه كنيد و قضاوت نماييد.