شناخت نامه کليني و الکافي - قنبری، محمد - الصفحة ٣٢١
نام صاحب محاسن تنها در اندك مواردى از اسناد فوق تصريح شده است. شبيه اين امر در كتاب روضه كافى ارقام ٤٨٨ ـ ٤٩٣ (ر. ك. محاسن، ص ٣٤٦ ـ ٣٤٨، ارقام ٩، ١٠، ١٣، ١٢، ١٦، ٢١) هم ديده مى شود. با عنايت به اين روش، گاه برخى از مصادر كافى كشف شده اند كه نام مؤلفان آنها اصلاً در مجموعه چند سند پياپى نيامده است، به عنوان نمونه: ـ كافى كتاب نكاح، ٥: ٤٢٦/١ ـ ٤٢٧/٤ خ كتاب حسين بن سعيد مطبوع به نام نوادر احمد بن محمد بن عيسى، ارقام ٢٦٨، ٢٧٠، ٢٧١، ٢٧٢. ـ كافى، كتاب الإيمان و النذور و الكفارات ٧: ٤٤٠/٦ ـ ٨ خ كتاب حسين بن سعيد، ارقام ١٧، ١٨، ١٩ هم چنين ٧: ٤٥٤/١ ـ ٤٥٥/٥ خ كتاب حسين بن سعيد، ارقام ٢٨، ٣٨، ٣٩، ٦٨، ٧٠. البته در ٤٥٥/٣ كافى، نام حسين بن سعيد ديده مى شود. شبيه همين روش را با مقايسه مواردى از كافى با نقليات شيخ طوسى از كتاب حسين بن سعيد دنبال كرده، بهره گيرى شيخ كلينى را از كتاب حسين بن سعيد (اجزاء مفقود كتاب) به اثبات رسانده ايم، به عنوان نمونه: ـ كافى كتاب النكاح ٥: ٤٧٦/١ ـ ٤٧٧/٣ خ تهذيب ٨: ٢١٠/٧٤٦ ـ ٧٤٨ در سند ص ٤٧٧/٣ كافى نام «الحسين بن سعيد» ديده مى شود. ـ كافى، كتاب العتق ٦: ١٨٠/١ ـ ٣ خ تهذيب ٨: ٢١٦/٧٦٨ ـ ٧٧٠ در سند ص ١٨٠/٣ كافى نام «الحسين بن سعيد» آمده است. البته اين احتمال كه كافى روايات فوق را با واسطه كتاب ديگرى از كتاب حسين بن سعيد برداشته باشد مى تواند مطرح باشد ولى بدون بكارگيرى قاعده تبديل اسناد، ارتباط دو كتاب كافى و حسين بن سعيد توجيه پذير نيست، توضيح بيشتر اين بحث ها در اين مقال نمى گنجد. ب ـ منابع مفقود كافى (در كتاب الروضة) در غالب احاديث كتاب روضه چند سند پياپى به يك راوى خاص منتهى مى گردد