در اين نوشتار به شرح مقدمه كلينى بر كتاب الكافى پرداخته و با استناد از آنچه كلينى نوشته سعى كرده عقايد مذهبى كلينى را نمايان سازد و نيز به بحث درباره انگيزه كلينى از تأليف كتاب پرداخته است. مقدمه اى كه كلينى بر كتاب الكافى نوشته است، نسبت به بسيارى از كتاب هاى حديثى دوره او و سنتى كه محدثان در تدوين كتاب هاى حديثى داشته اند، امرى تا اندازه اى بديع و نو است و نشان از ساختار تأليفى كتاب و طرح از پيش تنظيم شده مؤلف براى تأليف / تصنيف اين كتاب دارد. اين مقدمه در حقيقت مى تواند براى شناخت انديشه و رويكرد كلينى بسيار مفيد باشد. كلينى در خطبه آغازين كتاب الكافى [٢] به مثابه يك صاحب نظر در مسائل عقيدتى و كلامى و آشنا با دشواره ها و مسائل طرح شده در كلام اسلامى فرا مى نمايد، گرچه در عين حال بايد گفت كه او در اين خطبه از سنتى در خطبه ها و گفتارهاى توحيدى شيعى بهره گرفته است كه از پيشتر متضمن عباراتى تنزيهى درباره ذات خداوند و صفات او بوده است. [٣] تعابير او

[١] http://ansari.kateban.com/[٢] نك: الكافى، ج ١، ص ٢ به بعد.[٣] دست كم بخشى از اين خطبه آغازين منقول است از روايتى منسوب به امام رضا عليه السلام كه در الكافى، ج ١، ص ١٠٥؛ علل الشرايع، ج ١، ص ٩ ـ ١٠؛ التوحيد، ص ٩٨ نقل شده است.