شناخت نامه کليني و الکافي - قنبری، محمد - الصفحة ٤٥٢
پس از شهيد ثانى و فرزند وى به بازشناسى صحاح احاديث در كافى پرداخته اند مى توان از مرحوم علامه مجلسى در كتاب مرآة العقول في شرح اخبار آل الرسول ياد نمود. سيره مجلسى به اين صورت است كه پس از ذكر هر حديث، نخست نوع آن را مشخص نموده و سپس به شرح و توضيحاتى پيرامون آن اقدام مى كند. البته تاكنون برآوردى از احاديث صحيح مرآة العقول به عمل نيامده است اما مى توان به طور اجمال حدس زد كه كار مجلسى در برآورد احاديث صحيح كافى اختلاف چندانى با شهيد ثانى ندارد. اما آخرين اثرى كه در زمينه استخراج احاديث صحيح كتب اربعه خصوصا كتاب كافى صورت گرفته است، تأليف صحيح الكافى توسط استاد معاصر محمّد باقر بهبودى مى باشد. از اشارات و تصريحات اين استاد بر مى آيد كه معيار ايشان در انتخاب احاديث صحيح توجه به متن و سند حديث هر دو بوده است. [١] به اين صورت كه استاد نامبرده نخست با مراجعه به كتب رجال، راويان ضعيف و بدنام را مشخص نموده و روايات آنها را جدا كرده است، سپس با مقايسه متون روايات صحيح السند با مضامين قرآن و سنت رسول خدا صلى الله عليه و آله و امامان مذهب، احاديث تقيه آميز و معارض با قرآن را مورد شناسايى قرار داده و كنار گذاشته است. مؤلف صحيح الكافى پس از جدا كردن اين گونه روايات از روايات صحيح الاسناد نهايتا ٤٤٢٨ روايت را به عنوان صحاح قطعى كافى عرضه كرده است و به اين ترتيب چنان كه گذشت ايشان در استخراج «صحاح» انتخابى خود به سيره متقدمان و متأخران هر دو نظر داشته است. بايد توجه داشت كه كار استاد بهبودى گر چه از سيره علمى و فنى دقيقى پيروى مى كند اما در عين حال از سوى بعضى از علماى شيعه با مخالفت هايى نيز روبه رو شده است. از جمله به عقيده يكى از منتقدان، علت اصلى مخالفت با روش و معيار آقاى بهبودى به خاطر تكيه ويژه اى است كه استاد نامبرده در شناخت راويان ضعيف و غالى مذهب، بر كتاب رجال ابن الغضائرى كرده و چون اين كتاب خود از مصادر
[١] بهبودى، گزيده كافى، ج ١، ص ٢١؛ بحر العلوم، محمّد مهدى، رجال، ج ٣، ص ٣٣١؛ آغا بزرگ تهرانى، الذريعه، ج ١٧، ص ٢٤٥.[٢] بهبودى، گزيده كافى، ج ١، ص ٢٢.[٣] منتقى الجمان، ج ١، ص ١٦.[٤] بهبودى، گزيده كافى، ج ١، ص ٢٢.[٥] همان.[٦] عسكرى، سيد مرتضى، معالم المدرستين، ج ٣، ص ٢٢٨.[٧] به عنوان مثال نجاشى در حدود ٢٠ مورد نظرات رجالى ابن الغضائرى را در كتاب خود به صورت مشافهه اى نقل كرده است. بنگريد به معرفة الحديث، ص ٦٢ الى ٦٤.[٨] جهت اطلاع بيشتر از اعتراضات وارده بر تأليف صحيح الكافي، و پاسخ هاى مؤلف بنگريد به مصاحبه آقاى محمّد باقر بهبودى، اعتراضات و جوابيه ها، مندرج در نشريه كيهان فرهنگى، سال سوم، از شماره هفتم الى يازدهم، سال ١٣٦٣.[٩] مدير شانه چى، كاظم، كيهان فرهنگى، سال چهارم، شماره ٥.