دشمنان اسلام غروب اسلام را در غروب عمر شريف پيامبر اكرم (ص) مى‌ديدند و به انتظار آن نشسته بودند. در چنين موقعيت حساسى، اگر أُبهت و عظمت به دست آمده اسلام و مسلمانان با تفرقه و تشتّت از دست‌مى‌رفت، به يقين مى‌توان گفت اثرى از اسلام و قرآن براى نسلهاى بعدى باقى نمى‌ماند. امام على (ع) در ارتباط با حفظ وحدت امت اسلامى مى‌فرمايد:
وَ لَيْسَ رَجُلٌ- فَاعْلَمْ- أَحْرَصَ عَلى‌ جَماعَةِ أُمَّةِ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ وَ أُلْفَتِها مِنّى‌ «١» و بدان! كه هيچ كس نيست كه نسبت به انتظام امر امت محمد (ص) و الفت و دوستى بين ايشان از من حريصتر باشد.
و وقتى كه از آن حضرت سؤال شد: چگونه مردم، شما را از مقامى كه از ديگران سزاوارتر بوديد، بركنار نمودند؟ فرمود:
فَاعْلَمْ أَمَّا الْاسْتِبْدادُ عَلَيْنا بِهذَا الْمَقامِ- وَ نَحْنُ الْاعْلَوْنَ نَسَباً، وَالْاشَدُّونَ بِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ نَوْطاً- فَانَّها كانَتْ أَثَرَةً شَحَّتْ عَلَيْها نُفُوسُ قَوْمٍ، وَ سَخَتْ عَنْها نُفُوسُ اخَرينَ، وَالْحَكَمُ اللَّهُ وَ الْمَعُودُ الَيْهِ يَوْمَ الْقِيامَةِ. (وَدَعْ عَنْكَ نَهْباً صيحَ فى‌ حَجَراتِهِ) «٢» وَ هَلُمَّ الْخَطْبَ فى ابْنِ ابى سُفْيانَ «٣» بدان! امّا تسلّط (خلفا) در برابر ما نسبت به مقام خلافت با اينكه ما از نظر نسب بالاتر و از جهت ارتباط با پيغمبر (ص) پيوندمان محكمتر مى‌باشد، بدين جهت بود كه خلافت، مرغوب و برگزيده بود، (پس عده‌اى بر اين مقام، بخل‌